Του Γιώργου Ξ. Πρωτόπαπα

Η ελληνική διπλωματική εκστρατεία για την καταγγελία των τουρκικών προκλήσεων στην ανατολική Μεσόγειο, επιδιώκει τη σύναψη περιφερειακών συμμαχιών και στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται, η συνεργασία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το μικρό αλλά ισχυρό κράτος του Περσικού Κόλπου.

Η συνεργασία Ελλάδας – ΗΑΕ ενεργοποιήθηκε με τη συμμετοχή τεσσάρων μαχητικών αεροσκαφών τύπου F- 16 της Π.Α των ΗΕΑ σε αεροναυτική άσκηση με τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις στην ανατολική Μεσόγειο. Η κοινή άσκηση στέλνει σαφές μήνυμα στον Ταγίπ Ερντογάν, ότι η Ελλάδα έχει ένα σημαντικό σύμμαχο, που έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει την ισορροπία δυνάμεων σε Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική. Τα ΗΑΕ διαθέτουν μικρό αλλά πολύ αξιόμαχο και ικανό στρατό και κάποιοι αξιωματούχοι του αμερικανικού Πενταγώνου τα αποκαλούν “μικρή Σπάρτη”.

Η συνεργασία Ελλάδας και ΗΑΕ σε επίπεδο Π.Α ενδέχεται να αποτελεί το προοίμιο για μια επίσημη στρατιωτική συμμαχία των ενόπλων δυνάμεων των δύο κρατών, που θα ενίσχυσει τον περιφερειακό άξονα κατά της Τουρκίας.

Ελλάδα και ΗΑΕ έχουν σε διπλωματικό επίπεδο, υπογράψει με στόχο την ενίσχυση των διμερών τους σχέσεων τέσσερα Μνημόνια Κατανόησης και ένα Πρόγραμμα Κοινής Δράσης κατά τη διάρκεια του 2ου Φόρουμ Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών, που συνδιοργάνωσαν η Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας και το Γραφείο του υπουργού Βιομηχανίας και Προηγμένης Τεχνολογίας των ΗΑΕ.

Τα Εμιράτα επιδιώκουν να ανασχέσουν την τουρκική στρατηγική στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και κυρίως την επέκταση του πολιτικού – θρησκευτικού Ισλάμ, το οποίο προωθεί και εκπροσωπεί ο Ταγίπ Ερντογάν. Τα ΗΑΕ τάσσονται κατά των εθνικών συμφερόντων της Τουρκίας στον εμφύλιο της Λιβύης, καθώς όπως και η Ελλάδα, υποστηρίζουν τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, τον ηγέτη του Εθνικού Λιβυκού Στρατού (LNA).

Ο Χαφτάρ πολιορκούσε για ενάμιση χρόνο την Τρίπολη, μέχρι που η στρατιωτική εμπλοκή της Τουρκίας υπέρ της αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Τρίπολης (GNA) του Φαγιέζ αλ -Σαράτζ, άλλαξε τα δεδομένα με ανακατάληψη περιοχών του Εθνικού Λιβυκού Στρατού (LNA) απο τις κυβερνητικές δυνάμεις.

Μια περιφερειακή συμμαχία Ελλάδας, Αιγύπτου, Ισραήλ και ΗΑΕ αναμένεται να προκαλέσει έντονη ανησυχία στον Ταγίπ Ερντογάν. Τα συγκεκριμένα κράτη Βόρειας Αφρικής, Μέσης Ανατολής και Περσικού Κόλπου θεωρούνται “μπαρουτοκαπνισμένα” και έχουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα στην καταπολέμηση του ισλαμιστικού εξτρεμισμού και την ανάσχεση του πολιτικό – θρησκευτικού Ισλάμ, το οποίο επιδιώκει να επεκτείνει ο Ερντογάν σε μουσουλμανικές χώρες της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής.

Η συγκεκριμένη συμμαχία έχει τις προοπτικές να εξελιχθεί σε πραγματικό εφιάλτη για τον τούρκο πρόεδρο. Διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από τις συμμαχίες με ευρωπαϊκές δυνάμεις που διατηρούν σχέση ισορροπίας με τον Ερντογάν, όπως η Γερμανία, επειδή τις εκβιάζει με τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη και αναλώνονται μόνο σε ρητορικές καταγγελίες των προκλήσεων σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο.

Επιπλέον, η ΕΕ είναι απούσα από τις εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς εξαιτίας των διαφορετικών εθνικών συμφερόντων των κρατών – μελών της, δεν ασκεί κοινή εξωτερική πολιτική.

Είναι αξιοσημείωτο να επισημάνουμε, ότι τα ΗΑΕ ασκούν και μια μορφή ήπιας ισχύος (soft power) καθώς το Ντουμπάι αποτελεί διεθνή οικονομικό – επιχειρηματικό κόμβο και σημαντικό κέντρο της διεθνούς ναυτιλίας. To μοντέλο του Ντουμπάι επικεντρώνεται στη χρηστή διακυβέρνηση, τη δυναμική οικονομία και τη θρησκευτική ανοχή.