Η εκκένωση της Ανατολικής Θράκης και ο ξεριζωμός χιλιάδων Ελλήνων παρουσιάστηκαν σήμερα το βράδυ στη «Μηχανή του Χρόνου» με το Χρίστο Βασιλόπουλο, από το COSMOTE HISTORY. Το επεισόδιο μεταδίδεται σε επανάληψη Κυριακή 29 Μαρτίου στις πέντε το απόγευμα. Όλα τα επεισόδια της σειράς είναι διαθέσιμα δωρεάν on demand στην υπηρεσία COSMOTE TV PLUS. Η εκπομπή περιέγραψε το δράμα χιλιάδων προσφύγων από την Ανατολική Θράκη που μετά την χαρά της απελευθέρωσης, έζησαν την απόλυτη ανατροπή με την κατάρρευση του Μικρασιατικού Μετώπου. Οι δραματικές εξελίξεις επιβεβαιώθηκαν με την καταστροφική συμφωνία των Μουδανιών, που υπογράφτηκε τον Οκτώβριο του 1922 μεταξύ των νικητριών δυνάμεων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και την Τουρκία του Κεμάλ.

Η Μηχανή του Χρόνου ανέλυσε το παρασκήνιο της συμφωνίας και τις διαπραγματεύσεις που δεν έγιναν, καθώς η ελληνική αντιπροσωπεία δεν αποβιβάστηκε ποτέ στα Μουδανιά και παρέμεινε αποκλεισμένη στο «συμμαχικό» καράβι. Το τελικό κείμενο της ανακωχής διαμορφώθηκε χωρίς τη συμμετοχή της Ελλάδας. Ορίστηκε ότι το νέο σύνορο θα είναι ο ποταμός Έβρος και ότι η εκκένωση της Ανατολικής Θράκης θα γινόταν μέσα σε 15 ημέρες, ώστε μέσα σε ένα μήνα η Τουρκία να αναλάβει την εξουσία. Η παράδοση της περιοχής έγινε ως ένας αναπόφευκτος συμβιβασμός, χωρίς να υπάρχει πολεμική ήττα και ενώ οι στρατιωτικοί επέμεναν ότι μπορούσαν να την υπερασπιστούν….

Μέσα από μαρτυρίες προσφύγων και ιστορικών περιγράφηκε η αποχώρηση περισσότερων 200.000 Ελλήνων από τα σπίτια και την πατρογονική γη.  Την ίδια ώρα ξεκινούσε ένας ακόμα διπλωματικός μαραθώνιος και οι διαπραγματεύσεις για τη συνθήκη της Λωζάνης. Μέχρι τον Ιούλιο του 1923 ο ελληνικός πληθυσμός της Ανατολικής Θράκης ζούσε με την κρυφή ελπίδα της επιστροφής….

Με την Συνθήκη της Λωζάνης όμως επιβεβαιώθηκε ο ξεριζωμός τους και καθορίστηκαν οι όροι της ανταλλαγής των πληθυσμών, δηλαδή η υποχρεωτική μετακίνηση των ορθόδοξων Τούρκων υπηκόων στην Ελλάδα και των μουσουλμάνων Ελλήνων υπηκόων στην Τουρκία. Η μεγάλη έξοδος έγινε με χιλιάδες κάρα μέσα στη λάσπη κάτω από καταρρακτώδη βροχή. Εικόνες που μετέφερε σε όλο τον κόσμο ο νεαρός τότε ανταποκριτής καναδέζικης εφημερίδας Ερνεστ Χεμινγουέη. Η Μηχανή του Χρόνου ταξίδεψε στη Θράκη και τους τόπους που εγκαταστάθηκαν οι πρόσφυγες και κατέγραψε την ιστορία, τα έθιμα και τα τραγούδια που τους συνδέουν με τον τόπο τους….

Στην εκπομπή μίλησαν :

Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, ομότιμος καθηγητής ιστορίας στο Δημοκρίτειο πανεπιστήμιο Θράκης

Γιάννης Μπακιρτζής, επίκουρος καθηγητής ιστορίας στο Δημοκρίτειο πανεπιστήμιο Θράκης

Γιώργος Μάνος, συγγραφέας-ιστορικός ερευνητής

Παντελής Αθανασιάδης, δημοσιογράφος-ιστορικός ερευνητής

Αλέξης Αλεξανδρής, πρέσβης επί τιμή Φίλιππος

Μαζαράκης Αινιάν, ιστορικός- εγγονός Κωνσταντίνου Μαζαράκη Αινιάν

Γιάννης Σιδηράς, θεολόγος-εκκλησιαστικός ιστορικός

Κατερίνα Ζωντανού, απόγονος διασωθέντων σφαγής Οικονομείου

Πατήρ Καλλίνικος Παπαδόπουλος, απόγονος προσφύγων Αν. Θράκης

Χρίστος Σιάμπαλης,  πρόεδρος συλλόγου προσφύγων Ανατολικής Θράκης «Αγίας Τριάδας»,

Λεμονιά Σπυροπούλου, απόγονος μαρτύρων σφαγής Οικονομείου

Αναστάσιος Στυλιανίδης,  απόγονος διασωθέντων σφαγής Οικονομείου

πατήρ Αθανάσιος Διαμαντίδης , απόγονος προσφύγων Αν. Θράκης

Βικτώρια Μαρτσά, απόγονος προσφύγων Ανατολικής Θράκης

Μόνικα Σωτηριάδου, απόγονος προσφύγων Ανατολικής Θράκης

Δημήτρης Ευγενίου, απόγονος προσφύγων Ανατολικής Θράκης

Κυριάκος Χρίτης, απόγονος προσφύγων Ανατολικής Θράκης- «Αναστενάρης»

Στις σκηνές δραματοποίησης συμμετείχαν τα μέλη του Συλλόγου «Η Θράκη μας» με χοροδιδάσκαλο τον Γιώργο Παντζιαρίδη. Τα γυρίσματα της αναπαράστασης έγιναν στο «Πύργο Βασιλίσσης»…