Με βαθιά συγκίνηση και μεγάλη συμμετοχή της κοινότητας πραγματοποιήθηκε και φέτος, κοντά στο Σουφλί, η ετήσια γιορτή των Μπεκτασήδων–Αλεβιτών, με το καθιερωμένο κουρμπάνι να συγκεντρώνει ανθρώπους από ολόκληρη τη Θράκη και τον βόρειο Έβρο. Η τελετή, που συνδέεται άμεσα με την 8η Νοεμβρίου—η οποία για τους Αλεβίτες θεωρείται παραδοσιακά η πρώτη μέρα του χειμώνα—έκλεισε και φέτος τον μεγάλο εορταστικό κύκλο της κοινότητας. Μάλιστα στις εκδηλώσεις τόσο στον Εβρο, όσο και στη Ροδόπη βρέθηκε ο Βουλευτής Επικρατείας της Ν.Δ. κ. Γ. Σταμάτης.
Τελετουργία πίστης και κοινοτικής συνοχής
Από νωρίς το πρωί, δεκάδες μέλη της κοινότητας συγκεντρώθηκαν γύρω από την τούρμπε όπου κάθε χρόνο τελείται το κουρμπάνι. Με κοινή συνδρομή συγκεντρώθηκε το ζώο της θυσίας, ενώ η διαδικασία της προετοιμασίας έγινε με τον παραδοσιακό τρόπο, υπό την καθοδήγηση ηλικιωμένων που γνωρίζουν τα παλαιά αλεβιτικά τυπικά.
Η θυσία και το μοίρασμα του κρέατος αποτελούν την καρδιά του εθίμου. Όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι Αλεβίτες, το κουρμπάνι δεν είναι απλώς μια προσφορά, αλλά ένας τρόπος να διατηρηθεί ζωντανή η αδελφοσύνη και η ισότητα μεταξύ των μελών της κοινότητας. «Το κουρμπάνι δεν μας θρέφει μόνο. Μας ενώνει», λένε χαρακτηριστικά.
Σε έναν μεγάλο κύκλο, άντρες, γυναίκες και παιδιά μοιράστηκαν το φαγητό, αντάλλαξαν ευχές και ανανέωσαν την υπόσχεση ότι «η κοινότητα θα παραμείνει μαζί», ακόμη κι αν πολλά νεότερα μέλη ζουν πια σε αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό.
Η 8η Νοεμβρίου: Η μετάβαση στον χειμώνα
Στην αλεβιτική παράδοση, η 8η Νοεμβρίου δεν είναι μια απλή ημερομηνία: αποτελεί το σημείο όπου αρχίζει ο χειμερινός κύκλος, η εποχή της περισυλλογής και των εσωτερικών τελετών (cem). Το κουρμπάνι που τελείται γύρω από αυτή την ημέρα λειτουργεί ως τελετουργική μετάβαση από την περίοδο της αφθονίας του καλοκαιριού προς τον χειμώνα, όπου τα μέλη της κοινότητας στρέφονται περισσότερο στην πνευματικότητα και στη μνήμη των προγόνων και των αγίων τους.
Για πολλούς Αλεβίτες της Θράκης, η ημέρα αυτή αποτελεί και μια ευκαιρία να επιστρέψουν στον τόπο τους, να συναντήσουν συγγενείς και φίλους και να ξανασυναντηθούν γύρω από τους ιερούς τόπους που έχουν διαμορφώσει την ταυτότητά τους.
Οι ιεροί τόποι της Θράκης και οι μνήμες αιώνων
Η τελετή πραγματοποιήθηκε σε μία από τις τούρμπες της περιοχής, τόπους που κουβαλούν ιστορίες και μνήμες πολλών γενεών. Οι τεκέδες και οι τούρμπες της Θράκης αποτελούν για τους Αλεβίτες όχι απλώς λατρευτικούς χώρους, αλλά και σημεία αναφοράς της συλλογικής τους πορείας.
Η παράδοση θέλει οι τόποι αυτοί να συνδέονται με δερβίσηδες, αγίους και ιστορικές μορφές του μπεκτασικού τάγματος. Παρά την απλότητά τους, παραμένουν χώροι όπου το ιερό και το καθημερινό συνυπάρχουν χωρίς σύνορα· όπου η μνήμη, η πίστη και η ταυτότητα συναντιούνται.
Μια τελετή που συνομιλεί με την ευρύτερη βαλκανική παράδοση
Το κουρμπάνι είναι γνωστό σε πολλές περιοχές των Βαλκανίων, τόσο μεταξύ μουσουλμάνων όσο και χριστιανών. Όμως η αλεβίτικη εκδοχή της Θράκης έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: τον μυστικιστικό της τόνο, τη σύνδεση με συγκεκριμένους ιερούς τόπους και το έντονο κοινοτικό της φορτίο.
Ενώ αλλού το κουρμπάνι είναι συχνά ένα απλό «τάμα», εδώ αποτελεί πλήρη τελετουργία ανανέωσης της συλλογικής ζωής. Η συμμετοχή όλων, το μοίρασμα χωρίς διάκριση και η παρουσία ανθρώπων που επιστρέφουν κάθε χρόνο από μακριά υπογραμμίζουν ότι για τους Αλεβίτες του Σουφλίου, το κουρμπάνι είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα έθιμο: είναι η ζωντανή καρδιά της κοινότητας.
«Για να είμαστε όλοι μαζί» — το μήνυμα της ημέρας
Μετά το μοίρασμα του φαγητού και την ολοκλήρωση των προσευχών, οι άνθρωποι έμειναν για αρκετή ώρα στον χώρο της τούρμπε, συζητώντας, θυμώντας παλιές ιστορίες, κοιτώντας τους νεότερους να παίζουν γύρω από τα δέντρα. Η εικόνα ήταν χαρακτηριστική: μια κοινότητα μικρή σε αριθμό, αλλά βαθιά ριζωμένη, που εξακολουθεί να κρατά ζωντανή μια παράδοση αιώνων.
Όπως είπε ένας από τους μεγαλύτερους της κοινότητας:
«Δεν κρατάμε εμείς το κουρμπάνι. Το κουρμπάνι μάς κρατά ενωμένους.»
*φωτογραφικό υλικό απο: rodopipress, liberal, ertnews
