Ναυτικές ασκήσεις με φόντο τις απειλές δασμών των ΗΠΑ, τη διεύρυνση των BRICS και τη σταδιακή αμφισβήτηση της δυτικής ναυτικής κυριαρχίας.
Σε μια κίνηση με σαφή γεωπολιτική βαρύτητα, η Κίνα, η Ρωσία και το Ιράν ξεκίνησαν κοινές ναυτικές ασκήσεις στα χωρικά ύδατα της Νότιας Αφρικής, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας BRICS Plus, την ώρα που οι σχέσεις των χωρών αυτών με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε τροχιά ανοιχτής σύγκρουσης.
Η Νότια Αφρική, χώρα-οικοδεσπότης των ασκήσεων, ανακοίνωσε ότι η επιχείρηση έχει στόχο «τη διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και των θαλάσσιων οικονομικών δραστηριοτήτων», επιχειρώντας να αποσυνδέσει τη στρατιωτική συνεργασία από πολιτικά ή ιδεολογικά κίνητρα.
BRICS Plus: Από οικονομικό φόρουμ σε στρατηγικό μπλοκ
Οι ασκήσεις πραγματοποιούνται υπό την ονομασία WILL FOR PEACE 2026 και φέρνουν στο ίδιο επιχειρησιακό πεδίο ναυτικές δυνάμεις χωρών του διευρυμένου σχήματος BRICS Plus. Πρόκειται για τη μετεξέλιξη του αρχικού μπλοκ Βραζιλίας, Ρωσίας, Ινδίας, Κίνας και Νότιας Αφρικής, το οποίο πλέον περιλαμβάνει επίσης την Αίγυπτο, την Ινδονησία, τη Σαουδική Αραβία, την Αιθιοπία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σύμφωνα με κινεζικές στρατιωτικές πηγές, χώρες όπως η Βραζιλία, η Αίγυπτος και η Αιθιοπία συμμετέχουν ως παρατηρητές, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα ενός σχήματος με αυξανόμενη διεθνή εμβέλεια.
Τραμπ εναντίον BRICS
Οι εξελίξεις συμπίπτουν με την κλιμάκωση της ρητορικής του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει κατηγορήσει ανοιχτά τις χώρες των BRICS για «αντιαμερικανικές πολιτικές». Τον Ιανουάριο, μάλιστα, απείλησε όλα τα μέλη του μπλοκ με επιπλέον δασμούς 10%, πέραν των ήδη υφιστάμενων εμπορικών μέτρων.
Η χρονική συγκυρία των ασκήσεων ενισχύει την αίσθηση ότι το BRICS Plus επιδιώκει να προβάλει όχι μόνο οικονομική αλλά και στρατηγική και στρατιωτική συνοχή, αμφισβητώντας έμπρακτα τη δυτική κυριαρχία στις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Εσωτερικές αντιδράσεις στη Νότια Αφρική
Στο εσωτερικό της Νότιας Αφρικής, η φιλοδυτική Δημοκρατική Συμμαχία, δεύτερη ισχυρότερη δύναμη στον κυβερνητικό συνασπισμό του προέδρου Σίριλ Ραμαφόσα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι υπονομεύει τη δηλωμένη ουδετερότητα της χώρας.
Ο στρατός της Νότιας Αφρικής απέρριψε τις αιτιάσεις, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα πραγματοποιεί τακτικά κοινές ασκήσεις και με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, τονίζοντας ότι «δεν πρόκειται για πολιτική ή εχθρική πρωτοβουλία».
