Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει την αμυντική της ικανότητα με ένα νέο πακέτο μέτρων που συμφωνήθηκε μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στο πλαίσιο του σχεδίου ReArm Europe. Οι ρυθμίσεις τροποποιούν βασικά χρηματοδοτικά προγράμματα της Ε.Ε., ώστε να διοχετευθούν περισσότερα κονδύλια σε έργα άμυνας, τεχνολογίας και διττής χρήσης.
Συγκεκριμένα, η συμφωνία αφορά τα προγράμματα Strategic Technologies for Europe Platform (STEP), Horizon Europe, European Defence Fund (EDF), Digital Europe Programme (DEP) και Connecting Europe Facility (CEF). Στόχος είναι η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Τεχνολογικής και Βιομηχανικής Βάσης (EDTIB), σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών απειλών.
Κατά τις διαπραγματεύσεις, οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν την ανάγκη οι νέες ρυθμίσεις να ενισχύσουν επίσης την ανθεκτικότητα της Ε.Ε., καλύπτοντας την προστασία κρίσιμων υποδομών, την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, την ακεραιότητα εκλογικών διαδικασιών και την κυβερνοασφάλεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ένταξη της Ουκρανίας στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF), που θα επιτρέψει στη χώρα να συμμετέχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα αμυντικής βιομηχανίας. Παράλληλα, το Horizon Europe θα μπορεί να στηρίζει έργα διττής χρήσης (civil-military dual use), προωθώντας καινοτομία με εφαρμογές τόσο στον πολιτικό όσο και στον στρατιωτικό τομέα.
Το νομοθέτημα προσθέτει τις “αμυντικές τεχνολογίες” ως τέταρτο στρατηγικό τομέα στο πλαίσιο του STEP, επεκτείνοντας τη στήριξη και σε μη τραπεζικά χρηματοδοτούμενες ΜΜΕ και νεοφυείς επιχειρήσεις. Επιπλέον, προβλέπεται χρηματοδότηση για υποδομές μεταφορών διττής χρήσης, όπως οι διάδρομοι στρατιωτικής κινητικότητας μέσω του CEF, με δυνατότητα της Επιτροπής να θέτει όρους για την προέλευση εξοπλισμού ή υπηρεσιών.
Ο εισηγητής του Κοινοβουλίου, Rihard Kols (ECR, Λετονία), τόνισε:
«Με αυτή τη συμφωνία, Κοινοβούλιο και Συμβούλιο έκαναν το καθήκον τους. Τώρα εναπόκειται στα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα εργαλεία. Η Ε.Ε. αρχίζει επιτέλους να αντιμετωπίζει τις επενδύσεις στην άμυνα με τη σοβαρότητα που απαιτούν οι καιροί.»
Η προσωρινή συμφωνία θα τεθεί προς έγκριση από την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (ITRE) στις 20 Νοεμβρίου, πριν υποβληθεί στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έως το τέλος του έτους.
Η πρωτοβουλία βασίζεται στην Κοινή Λευκή Βίβλο για την Ετοιμότητα Άμυνας της Ευρώπης 2030, αποτελώντας σημαντικό βήμα προς μια πιο αυτόνομη και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.
