Σε αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για το κλίμα συμφώνησαν οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, θέτοντας έναν νέο, δεσμευτικό ενδιάμεσο κλιματικό στόχο: τη μείωση κατά 90% των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2040, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.
Η συμφωνία αποτελεί κρίσιμο σταθμό στην πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.
Ευελιξίες για την επίτευξη του στόχου
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν ότι η πράσινη μετάβαση μπορεί και πρέπει να συμβαδίζει με την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Για τον λόγο αυτό, η νέα νομοθεσία εισάγει ευελιξίες ως προς τον τρόπο επίτευξης του στόχου.
Από το 2036, έως και πέντε ποσοστιαίες μονάδες της απαιτούμενης μείωσης των εκπομπών μπορούν να προέρχονται από διεθνείς πιστώσεις άνθρακα υψηλής ποιότητας, οι οποίες θα πρέπει να είναι πλήρως συμβατές με τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα. Η πρόβλεψη αυτή στοχεύει στη διατήρηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, χωρίς να υπονομεύεται η περιβαλλοντική φιλοδοξία.
Ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επιστημονικά δεδομένα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει ενισχυμένο ρόλο παρακολούθησης της εφαρμογής της νέας νομοθεσίας. Συγκεκριμένα, θα αξιολογεί την πρόοδο κάθε δύο χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη:
-
τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα,
-
τις τεχνολογικές εξελίξεις,
-
τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις,
-
καθώς και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η κλιματική πολιτική της ΕΕ παραμένει ρεαλιστική, επιστημονικά τεκμηριωμένη και οικονομικά βιώσιμη.
Τι σημαίνει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό νόμο για το κλίμα, η ΕΕ έχει δεσμευτεί να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, δηλαδή ισορροπία μεταξύ των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της απορρόφησης άνθρακα από φυσικούς ή τεχνητούς συλλέκτες.
Οι βασικοί φυσικοί συλλέκτες άνθρακα είναι το έδαφος, τα δάση και οι ωκεανοί. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι η απορρόφηση από μόνη της δεν επαρκεί. Η δραστική μείωση των εκπομπών παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής στρατηγικής για το κλίμα.
Σύνδεση με το πακέτο “Fit for 55”
Ο νέος στόχος για το 2040 συμπληρώνει τον ενδιάμεσο στόχο μείωσης εκπομπών κατά 55% έως το 2030, ο οποίος θεσπίστηκε στο πλαίσιο του νομοθετικού πακέτου “Fit for 55”. Το πακέτο περιλαμβάνει μέτρα για την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών, την ενέργεια, τις μεταφορές και τη χρήση γης, με στόχο τη συνολική αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής οικονομίας προς ένα χαμηλών εκπομπών μοντέλο.
Επόμενα βήματα
Η αναθεωρημένη νομοθεσία θα πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σηματοδοτώντας μια νέα φάση στην ευρωπαϊκή πολιτική για το κλίμα.
