Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συναντήθηκε την Παρασκευή 14 Νοεμβρίου με τον Βέλγο πρωθυπουργό Μπάρτ Ντε Βέβερ στις Βρυξέλλες, σε μια προσπάθεια να ξεμπλοκάρει το ευρωπαϊκό σχέδιο για τη χρηματοδότηση δανείου ύψους 140 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία. Το δάνειο θα στηριχθεί στα παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία, μια επιλογή που το Βέλγιο αντιμετωπίζει με επιφύλαξη.
Γιατί το Βέλγιο μπλοκάρει τη συμφωνία
Το μεγαλύτερο μέρος των παγωμένων ρωσικών assets βρίσκεται στην Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση νομικών προσφυγών από τη Ρωσία, το Βέλγιο θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή των κινδύνων. Ο Ντε Βέβερ ζητά ρητές, γραπτές εγγυήσεις ότι, αν μελλοντικά τα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να επιστραφούν στη Μόσχα, η αποπληρωμή του δανείου θα καλυφθεί από όλα τα κράτη-μέλη και όχι αποκλειστικά από το Βέλγιο.
Παρά τους εντατικούς γύρους τεχνικών διαπραγματεύσεων που προηγήθηκαν, οι ανησυχίες της βελγικής πλευράς παραμένουν ισχυρές. Κυβερνητικοί παράγοντες υπογραμμίζουν ότι η πιθανότητα προσφυγών από το Κρεμλίνο είναι υπαρκτή και ότι, μετά το τέλος του πολέμου, οι πιέσεις για επιστροφή των assets θα αυξηθούν.
Η Ουκρανία σε κρίσιμο σημείο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι η Ουκρανία θα αντιμετωπίσει σοβαρό δημοσιονομικό κενό την άνοιξη του 2026, εάν δεν κλειδώσει σύντομα η συμφωνία. Σε δήλωσή της την Παρασκευή, η φον ντερ Λάιεν τόνισε πως η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων «είναι η πιο δίκαιη και αποτελεσματική λύση» για να διατηρηθεί η ουκρανική οικονομία και να ενισχυθεί η άμυνα της χώρας.
Οι δύσκολες εναλλακτικές της ΕΕ
Εάν το σχέδιο δεν προχωρήσει, η Κομισιόν εξετάζει δύο εναλλακτικές:
– την έκδοση νέου κοινού ευρωπαϊκού χρέους
– την απευθείας χρηματοδότηση από τους εθνικούς προϋπολογισμούς
Και οι δύο επιλογές είναι πολιτικά δυσάρεστες για χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία, που βρίσκονται υπό έντονη δημοσιονομική πίεση.
Η δανική προεδρία πιέζει για λύση
Η συνάντηση της Παρασκευής πραγματοποιήθηκε καθώς η δανική προεδρία της ΕΕ έχει ζητήσει από την Επιτροπή να προχωρήσει το λεγόμενο «δάνειο αποζημιώσεων», ενσωματώνοντας παράλληλα τις ανησυχίες του Βελγίου. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την επίτευξη μιας πολιτικής συμφωνίας στο πιο σημαντικό πακέτο χρηματοδότησης προς την Ουκρανία από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
