Το πρώτο Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Στέγαση παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Στρασβούργο, επιχειρώντας να απαντήσει σε μία από τις πιο πιεστικές κοινωνικές προκλήσεις της εποχής: τη δυσκολία πρόσβασης των πολιτών σε προσιτή, βιώσιμη και ποιοτική κατοικία.
Όπως επισημαίνει η Κομισιόν, εκατομμύρια Ευρωπαίοι αδυνατούν να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες, καθώς την τελευταία δεκαετία οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν πάνω από 60% και τα ενοίκια περισσότερο από 20%. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα την εργασία, την εκπαίδευση και τη δημιουργία οικογένειας, επιτείνοντας τις κοινωνικές ανισότητες.
Το Σχέδιο στηρίζεται σε μια ευρωπαϊκή προσέγγιση, προσαρμοσμένη στις εθνικές ιδιαιτερότητες, με έμφαση στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, την κινητοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, την αντιμετώπιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση και τη στήριξη ευάλωτων ομάδων, όπως νέοι, φοιτητές, εργαζόμενοι σε κρίσιμους τομείς και άτομα χαμηλού εισοδήματος.
Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Κατασκευή Κατοικιών, η οποία στοχεύει σε έναν πιο παραγωγικό και καινοτόμο κατασκευαστικό κλάδο, περιορίζοντας το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Παράλληλα, μέσω του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus, θα χρηματοδοτηθούν έργα πράσινης μετάβασης και βιώσιμων κατασκευών, ενώ η Ακαδημία του NEB θα ενισχύσει τις δεξιότητες των εργαζομένων, προωθώντας κυκλικές και βιώσιμες πρακτικές.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στο θεσμικό πλαίσιο, καθώς οι αναθεωρημένοι κανόνες κρατικών ενισχύσεων θα επιτρέπουν στα κράτη-μέλη να στηρίζουν τη κοινωνική και προσιτή στέγαση. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με εθνικές και τοπικές αρχές για την απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης και χωροταξικού σχεδιασμού, που συχνά λειτουργούν ανασταλτικά για την οικοδομική δραστηριότητα.
Το Σχέδιο περιλαμβάνει επίσης νέα νομοθετική πρωτοβουλία για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, με στόχο την αποσυμπίεση αγορών που αντιμετωπίζουν σοβαρά στεγαστικά προβλήματα.
Σε χρηματοδοτικό επίπεδο, προβλέπεται η δημιουργία Πανευρωπαϊκής Επενδυτικής Πλατφόρμας σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εθνικές και περιφερειακές αναπτυξιακές τράπεζες και διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Παράλληλα, θα αναπτυχθούν εργαλεία για την εφαρμογή πολιτικών αντιμετώπισης της αστεγίας, με βάση το μοντέλο «Housing First».
Κατά την παρουσίαση του Σχεδίου, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι έχουν ήδη κινητοποιηθεί επενδύσεις ύψους 43 δισ. ευρώ για τη στέγαση και ότι η προσπάθεια θα συνεχιστεί στο πλαίσιο του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για τη Στέγαση και η διοργάνωση της πρώτης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ για τη Στέγαση το 2026.
