Μια μοναδική έκδοση έρχεται να φωτίσει το πνευματικό και πολιτιστικό αποτύπωμα της Δράμας μέσα από τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή της κληρονομιά. Το λεύκωμα «Από πέτρα και ξύλο σε σάρκωμα και γλυκασμό» συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλους τους βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς ναούς της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας, με πλήρη ιστορική, αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική τεκμηρίωση.
Η έκδοση καλύπτει 40 ναούς που εκτείνονται στα όρια των δύο ιερών μητροπόλεων της περιοχής, της Δράμας και της Ζιχνών και Νευροκοπίου. Μέσα από τις σελίδες του λευκώματος, ο αναγνώστης μπορεί να γνωρίσει τα μνημεία όχι μόνο ως δείγματα θρησκευτικής αρχιτεκτονικής, αλλά και ως ζωντανά ίχνη μιας κοινωνίας και ενός πολιτισμού που διασώζονται μέσα στον χρόνο.
Δημιουργοί και επιμέλεια
Την καταγραφή, φωτογράφιση και επιμέλεια ανέλαβαν ο Βασίλης Μεσσής, φιλόλογος και Δρ. Βυζαντινής Αρχαιολογίας, και οι Δραμινοί φωτογράφοι Σοφία Σιγγιρίδου και Κώστας Βιδάκης. Η συνεργασία τους απέδωσε ένα αποτέλεσμα που συνδυάζει επιστημονική ακρίβεια με καλλιτεχνική ευαισθησία, αποτυπώνοντας τις μνήμες και την ψυχή των μνημείων. Η πρωτοβουλία για την έκδοση ανήκει στον σύλλογο «Φίλοι Αρχαιολογικού Μουσείου Δράμας, Πολιτιστικών και Φυσικών Μνημείων Πόλης και Περιοχής Δράμας».
Οι φωτογραφίες, ληφθείσες καθ’ όλη τη διάρκεια ενός έτους, παρουσιάζουν με ιδιαίτερη αισθητική τον πλούτο της βυζαντινής τέχνης — από τις τοιχογραφίες και τις αγιογραφίες έως τα ξυλόγλυπτα. Ναοί μικροί και ταπεινοί, σε χωριά και κωμοπόλεις, αναδεικνύονται ως φορείς πολιτισμού και δημιουργικότητας, με πλούσιο διάκοσμο που θυμίζει μεγάλους καθεδρικούς ναούς.
Αρχιτεκτονική, ιστορία και πολιτιστική μνήμη
Το λεύκωμα λειτουργεί ταυτόχρονα και ως πολύτιμο εργαλείο για ιστορικούς και μελετητές, καθώς παρουσιάζει τους ναούς χρονολογικά από τον 10ο έως τον 19ο αιώνα. Ο κ. Μεσσής εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι στόχος ήταν να παρουσιαστούν οι ναοί εντός του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντός τους, ως ζωντανά οικοδομήματα που κουβαλούν την ψυχή και την ιστορία των κοινωνιών που τους δημιούργησαν.
Η πρόεδρος του συλλόγου, Δήμητρα Χατζηαναγνώστου, υπογραμμίζει πως η έκδοση δημιουργεί μια βάση δεδομένων και μελέτης για μνημεία που είναι ελάχιστα γνωστά στη βιβλιογραφία, ενώ η κα. Χατζηδημητρίου προσθέτει ότι ο αναγνώστης καλείται να αφουγκραστεί την εσωτερική φωνή των μνημείων και να ανακαλύψει τις ιστορικές και κοινωνικές παραμέτρους της δημιουργίας τους.
Συνεργασία επιχειρηματικότητας και πολιτισμού
Την έκδοση ανέλαβε η δραμινή εταιρεία Wonderplant Α.Ε., γνωστή για την καινοτόμο επένδυσή της σε θερμοκηπιακή καλλιέργεια ντομάτας. Η υποστήριξη της εταιρείας ενισχύει τη συνεργασία επιχειρηματικότητας και πολιτισμού, αποδεικνύοντας ότι η στήριξη του τοπικού πολιτισμού μπορεί να συνδυάζεται με καινοτόμες επιχειρηματικές δράσεις.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Θεμιστοκλής Μακρής, σημειώνει στο προλογικό σημείωμα:
«Η εταιρεία μας συμμερίζεται το ενδιαφέρον όλων των συντελεστών της έκδοσης για την προστασία και προβολή του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της περιοχής μας».
Ένα πολιτιστικό και αισθητικό τεκμήριο
Το λεύκωμα δεν είναι απλώς ένα βιβλίο τέχνης. Είναι πολιτιστικό τεκμήριο και αισθητική εμπειρία, που καλεί τον αναγνώστη να δει τα πέτρινα και ξύλινα θρησκευτικά μνημεία της Δράμας ως ζωντανές οντότητες, που συνεχίζουν να μιλούν μέσα από τον χρόνο. Μέσα στις 240 σελίδες του, περιλαμβάνονται ναοί, εικόνες, τοιχογραφίες και ξυλόγλυπτα που συνδέουν τη γνώση με τη συγκίνηση, αναδεικνύοντας την πίστη, την τέχνη και τη μνήμη της περιοχής.
