Η φετινή εποχική γρίπη εμφανίζεται αισθητά νωρίτερα από το συνηθισμένο στην Ευρώπη, με τα κρούσματα να αυξάνονται τρεις έως τέσσερις εβδομάδες πριν από τον μέσο όρο προηγούμενων ετών. Η ασυνήθιστη αυτή εξέλιξη συνδέεται με την κυκλοφορία ενός νέου υποστελέχους του ιού Α(H3N2), γνωστού ως υποστέλεχος Κ, το οποίο δείχνει να επικρατεί και πιθανόν να διαθέτει αυξημένη μεταδοτικότητα.
Παρά την αβεβαιότητα για την πορεία της επιδημίας, πολλά ευρωπαϊκά υγειονομικά συστήματα έχουν τεθεί σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, καθώς η δραστηριότητα της γρίπης έχει ήδη ξεπεράσει τα αναμενόμενα επίπεδα για την εποχή.
Στην Ελλάδα, η εικόνα παραμένει μέχρι στιγμής πιο ήπια, με τον ΕΟΔΥ να παρακολουθεί στενά τα επιδημιολογικά δεδομένα.
Τι είναι το υποστέλεχος Κ του H3N2
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ ζήτησε από τη Δρα Σταματούλα Τσικρικά —πρόεδρο της Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας και εκπρόσωπο ευρωπαϊκών οργανισμών υγείας— να εξηγήσει τη φύση του νέου στελέχους και τις πιθανές επιπτώσεις του.
Όπως αναφέρει, τα νεότερα δεδομένα δείχνουν πως το 86% των στελεχών Α(H3N2) που καταγράφονται στην Ευρώπη ανήκουν στο υποστέλεχος Κ, έναν κλάδο με σαφή αντιγονική μετατόπιση σε σχέση με το στέλεχος αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε στην παραγωγή του φετινού εμβολίου.
Ανησυχίες των επιστημόνων
Η κ. Τσικρικά υπογραμμίζει πως το υποστέλεχος Κ έχει αναπτύξει πολλαπλές νέες μεταλλάξεις, οι οποίες εγείρουν ερωτήματα σχετικά με:
-
την πιθανή αυξημένη μεταδοτικότητα,
-
τη δυνατότητα διαφυγής από το ανοσοποιητικό σύστημα,
-
και ενδεχόμενη μείωση της αποτελεσματικότητας του εμβολίου.
Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο εμβολιασμός εξακολουθεί να παρέχει ουσιαστική προστασία από τη σοβαρή νόσηση, ακόμη και σε περίπτωση διαφοροποίησης του ιού.
Τα συμπτώματα της λοίμωξης από H3N2
Η κλινική εικόνα του H3N2 παραμένει παρόμοια με αυτή της κλασικής γρίπης Α, με τάση για πιο σοβαρή νόσηση σε ηλικιωμένους και άτομα με ευπάθειες.
Συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
-
υψηλό πυρετό
-
βήχα
-
μυαλγίες και αρθραλγίες
-
έντονο πονοκέφαλο
-
καταρροή
-
βράχνιασμα
-
γενική αδυναμία και κόπωση
Στα παιδιά μπορεί επίσης να εμφανιστούν γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως διάρροια.
Όπως τονίζει η κ. Τσικρικά, η ταχεία και πρώιμη εξάπλωση του ιού μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη έναρξη της επιδημικής περιόδου και σε αυξημένη πίεση στα συστήματα υγείας.
Η σημασία του εμβολιασμού
Ο εμβολιασμός παραμένει το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το εμβόλιο επικαιροποιείται ετησίως ώστε να ανταποκρίνεται στα κυκλοφορούντα στελέχη.
Τα αντισώματα αναπτύσσονται μέσα σε 2–3 εβδομάδες μετά τη χορήγηση, ενώ η προστασία διαρκεί περίπου έξι μήνες.
Οι ομάδες υψηλού κινδύνου που συστήνεται να εμβολιαστούν περιλαμβάνουν:
-
ηλικιωμένους
-
άτομα με χρόνια νοσήματα αναπνευστικού ή καρδιάς
-
εγκύους και θηλάζουσες
-
ανοσοκατεσταλμένους
-
άτομα σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των 6 μηνών
Η κ. Τσικρικά τονίζει ότι ο εμβολιασμός «παραμένει η πιο ασφαλής και αποτελεσματική πράξη πρόληψης», συμβάλλοντας τόσο στην ατομική προστασία όσο και στη μείωση της διασποράς του ιού στην κοινότητα.
