Η επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου χαμηλώνει τα όρια ενεργοποίησης μέτρων και επιταχύνει τις διαδικασίες ελέγχου αγροτικών εισαγωγών
Τη διαπραγματευτική της θέση για την προστασία της ευρωπαϊκής γεωργίας στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur οριστικοποίησε η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου (INTA) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ανοίγοντας τον δρόμο για αυστηρότερους μηχανισμούς διασφάλισης έναντι αγροτικών εισαγωγών που ενδέχεται να πλήξουν τους παραγωγούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το σχέδιο κανονισμού, το οποίο εγκρίθηκε με 27 ψήφους υπέρ, 8 κατά και 7 αποχές, καθορίζει με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ μπορεί να αναστέλλει προσωρινά τις δασμολογικές προτιμήσεις σε αγροτικά προϊόντα από τις χώρες της Mercosur –Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη– όταν διαπιστώνεται σοβαρή ζημία ή απειλή ζημίας για τους Ευρωπαίους αγρότες.
Χαμηλότερα όρια, ταχύτερη αντίδραση
Κεντρικό στοιχείο της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελεί η αυστηροποίηση των κριτηρίων ενεργοποίησης των μέτρων διασφάλισης. Σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να κινεί διαδικασία διερεύνησης όταν οι εισαγωγές ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων –όπως τα πουλερικά ή το βοδινό κρέας– αυξάνονται κατά 5% κατά μέσο όρο σε τριετία, αντί για 10% ετησίως που προέβλεπε η αρχική πρόταση της Κομισιόν.
Παράλληλα, μειώνεται δραστικά η διάρκεια των ερευνών, ώστε τα μέτρα να ενεργοποιούνται ταχύτερα: από έξι σε τρεις μήνες γενικά και από τέσσερις σε δύο μήνες για ιδιαίτερα ευαίσθητα προϊόντα.
Παρακολούθηση αγοράς και ευρωπαϊκά πρότυπα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη συνεχή παρακολούθηση της αγοράς, με τους ευρωβουλευτές να ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τριμηνιαίες εκθέσεις για την εξέλιξη των εισαγωγών από τις χώρες της Mercosur.
Το σχέδιο κανονισμού προβλέπει, επίσης, ότι τα μέτρα διασφάλισης μπορούν να λαμβάνουν τη μορφή υποχρέωσης αμοιβαιότητας, απαιτώντας από τις χώρες της Mercosur να εφαρμόζουν παραγωγικά πρότυπα ισοδύναμα με τα ευρωπαϊκά, ιδίως σε θέματα υγείας, ασφάλειας τροφίμων και περιβαλλοντικής προστασίας.
Δηλώσεις Mato και Lange
Ο μόνιμος εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη Mercosur, Gabriel Mato (ΕΛΚ, Ισπανία), χαρακτήρισε τη συμφωνία «ισχυρό και ισορροπημένο συμβιβασμό», τονίζοντας ότι οι μηχανισμοί διασφάλισης «βελτιώνουν σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας του κανονισμού και εξασφαλίζουν ουσιαστικότερη προστασία για τους αγρότες μας».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, Bernd Lange (S&D, Γερμανία), υπογράμμισε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «ακούει τον αγροτικό κόσμο της ΕΕ» και διαμηνύει ξεκάθαρα πως, εάν οι παραγωγοί πληγούν από τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, «η Ευρωπαϊκή Ένωση θα τους προστατεύσει».
Τα επόμενα βήματα
Η διαπραγματευτική εντολή της INTA θα τεθεί προς έγκριση από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 15–18 Δεκεμβρίου. Εφόσον εγκριθεί, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο για την τελική μορφή της νομοθεσίας.
Οι ρήτρες διασφάλισης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος τόσο της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Mercosur όσο και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας, οι οποίες εξακολουθούν να απαιτούν την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να τεθούν σε ισχύ.
Σημειώνεται ότι η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Mercosur, με εξαγωγές αγαθών ύψους 57 δισ. ευρώ το 2024, ενώ αντιστοιχεί περίπου στο 25% του συνολικού εμπορίου υπηρεσιών της Mercosur.
