Γράφει ο Κωνσταντίνος -Τιμολέων Τόλιας
Αμυντικός Αναλυτής ΘΠΕ

Ο συσχετισμός εναέριας ισχύος ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία πάντα απασχολούσε έντονα τον ελληνικό ειδικό και μη Τύπο λόγω της κυρίαρχης σημασίας που έχει στην διαμόρφωση του συνολικού ισοζυγίου δυνάμεων ανάμεσα στις δύο χώρες.

Και αυτό διότι στις ημέρες μας, το αεροπορικό όπλο, θεωρείται ως καταλυτικός παράγοντας στην έκβαση μιας πολεμικής σύγκρουσης. Το που ακριβώς βρίσκεται η περιβόητη ισορροπία δυνάμεων ανάμεσα στην Π.Α και την Τουρκική Πολεμική Αεροπορία(THK) θα επιχειρήσουμε να σκιαγραφήσουμε στις παρακάτω γραμμές.

Μαχητικά αεροσκάφη

Η μαχητική ισχύς της Π.Α προσωποποιείται στον στόλο των μαχητικών της αεροσκαφών. Ο στόλος αυτός εμφανίζεται ισχυρός αν και ελαφρά συρρικνωμένος σε σχέση με το παρελθόν. Αντιθέτως η THK έχει ολοκληρώσει τον εκσυγχρονισμό του μεγαλύτερου μέρους του στόλου των F-16(που αποτελούν και τον κορμό της), ενώ σημαντικό πλήγμα για την τελευταία αποτελεί η έξωση της από το πρόγραμμα απόκτησης των F-35 που, αν επιτελούταν, θα της προσέδιδε σημαντικό ποιοτικό πλεονέκτημα.

Πιο συγκεκριμένα, η αριθμητική ισχύς των μαχητικών αεροσκαφών της Π.Α κατανέμεται ως εξής:

Προηγμένα μαχητικά τέταρτης γενιάς

F-16C/D Block 52+ Adv*29
F-16C/D Block 52+*54
MIRAGE-2000-5 Mk224

 

*Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη έχουν επιλεγεί για την αναβάθμιση στο επίπεδο Block 72 Viper

Σύγχρονα μαχητικά τέταρτης γενιάς

F-16C/D Block 5038
F-16C/D Block 3032
MIRAGE-2000EGM/BGM18

 

Εκσυγχρονισμένα αεροσκάφη τρίτης γενιάς

F-4 AUP Phantom34

 

Αντιστοίχως η THK διαθέτει:

Προηγμένα αεροσκάφη τέταρτης γενιάς*

F-16C/D Block 50+ Adv29
F-16C/D Block 5070
F-16C/D Block 4099

 

*Το σύνολο των παραπάνω αεροσκαφών έχουν εκσυγχρονιστεί βάσει του προγράμματος CCIP με προηγμένα ηλεκτρονικά που περιλαμβάνουν αναβάθμιση των ραντάρ APG-68 στο επίπεδο –(V)9 και Σύστημα Ζεύξης Δεδομένων Link 16

Σύγχρονα μαχητικά τέταρτης γενιάς*

F-16C/D Block 3035

 

*Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη εκσυγχρονίζονται μέσω του προγράμματος CCIP Lite

 

Εκσυγχρονισμένα αεροσκάφη τρίτης γενιάς

F-4E Terminator 202032

 

Αερομεταφερόμενα Συστήματα Έγκαιρης Προειδοποίησης & Ελέγχου

Σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα η Π.Α διέθετε μέχρι πρότινος την ποιοτική υπεροχή η οποία ωστόσο εξανεμίστηκε με την είσοδο σε υπηρεσία των τουρκικών αντίστοιχων μέσων τα οποία διακρίνονται από μεγαλύτερες επιχειρησιακές δυνατότητες.

Στον στόλο της Π.Α βρίσκονται:

EMB-145H Erieye4

 

Αντιθέτως η THK διαθέτει:

E-7T MESA4

 

Εκπαιδευτικά αεροσκάφη

Ο στόλος εκπαιδευτικών αεροσκαφών της Π.Α χαρακτηρίζεται από σχετική ασυμμετρία, καθώς εμφανίζεται σύγχρονος στα κατώτερα και μέσα επίπεδα αλλά παρωχημένος στα ανώτερα.

Για να γίνουμε πιο σαφείς η Π.Α διαθέτει στο δυναμικό της:

T-2C/E Buckeye35
T-6 Texan II45
P-2002JF12

 

Από τα παραπάνω γίνεται εμφανής η ασυμμετρία που χαρακτηρίζει την Π.Α καθώς οι νέοι χειριστές μεταπηδούν από τα σύγχρονα T-6 Texan II στα εντελώς παρωχημένα T-2C/E Buckeye.

Αντιθέτως η THK παρουσιάζει μια πιο ισορροπημένη εικόνα σε αυτόν τον τομέα. Διαθέτει λοιπόν:

T-38M68
KT-1T40
Hurkus-B2
SF-260D32
T-41D24

 

Μεταγωγικά αεροσκάφη

Το δυναμικό της Π.Α όσον αφορά τα μεταγωγικά αεροσκάφη κρίνεται σε γενικές γραμμές επαρκές, αν και προβλήματα αποτελούν, τόσο η σταδιακή γήρανση του στόλου, όσο και τα προβλήματα διαθεσιμότητας που τον χαρακτηρίζουν. Αντιθέτως η THK έχει σαφώς πιο σύγχρονο και αριθμητικά ισχυρότερο στόλο αερομεταφορών, λόγω της έκτασης της χώρας και της γεωγραφίας της.

Έτσι λοιπόν η Π.Α διαθέτει:

C-130B/H Hercules15
C-27J Spartan8
GULFSTREAM V1
EMB-135BJ/LR2

 

Η THK από την άλλη πλευρά διαθέτει:

A400M9
C-13B/E Hercules16
C-160T1
CN-235M42
A3301
GULFSTREAM G5501
C650 CITATION VII2
C550 CITATION II2

 

Αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού

Σημαντική υστέρηση της Π.Α έναντι της THK καταγράφεται στον τομέα των αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού και αυτό όσες ενστάσεις και αν υπάρχουν περί ακαταλληλότητας των συγκεκριμένων αεροσκαφών για το ελληνικό περιβάλλον επιχειρήσεων. Αντιθέτως η ύπαρξη στο οπλοστάσιο της THK παρόμοιων μέσων της επιτρέπουν να υποστηρίζει επιχειρήσεις μακριά από τα σύνορα της, ενώ σε ό, τι αφορά την χρήση τους σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική σύγκρουση προβλέπεται σημαντικός καθώς μπορεί, τόσο να προσβάλει την ελληνική πλευρά από μη αναμενόμενους άξονες επίθεσης, όσο και να επιχειρεί κατά της Ελλάδας από αεροπορικές βάσεις στο ανατολικό μέρος της Τουρκίας.

Έτσι η THK διαθέτει:

KC-135R7

 

Αντιαεροπορικά συστήματα κατευθυνόμενων βλημάτων

Στον τομέα αυτό καταγράφεται σημαντική υπεροχή της Π.Α, αν και αυτή αμβλύνεται λόγω της εισόδου στο τουρκικό οπλοστάσιο των συστημάτων S-400. Γενικά πρέπει να λεχθεί πως η Ελλάδα έχει ένα από τα πλέον πυκνά δίκτυα αεράμυνας παγκοσμίως κάτι που συνιστά ασφαλώς σημαντικό παράγοντα αποτροπής. Αντιθέτως από τουρκικής πλευράς καταγράφεται μια σχετική πενία στον συγκεκριμένο τομέα, καθώς η Τουρκία ποτέ δεν επένδυσε σοβαρά στην δημιουργία ενός Ολοκληρωμένου Συστήματος Αεράμυνας(IADS). Βέβαια αυτό έχει αρχίζει να αλλάζει με την παραγγελία συστημάτων S-400 από την Ρωσία. Σημαντικό μειονέκτημα για την τουρκική αεροπορία αποτελεί το γεγονός πως τα S-400 δεν είναι δυνατόν να ενταχθούν στο τουρκικό Σύστημα Αεροπορικού Ελέγχου(ΣΑΕ) λόγω αδυναμίας διασύνδεσης με δυτικά δίκτυα εκ κατασκευής.

Έτσι λοιπόν, στο οπλοστάσιο της Π.Α έχουμε:

Patriot PAC-36
S-300PMU-12
Skyguard “ΒΕΛΟΣ”12
TOR-M14
CROTALE NG/GR9

 

Η THK διαθέτει:

S-4001
MIMI-23 HAWK XXI7*
Rapier B1X78
Zipkin KMS32

 

*Αριθμός συστημάτων HAWK XXI φέρεται να έχει καταστραφεί σε επιχειρήσεις στην Συρία και στην Λιβυή.

Επίγεια συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης

Στον συγκεκριμένο τομέα και οι δύο χώρες φέρονται να έχουν επενδύσει στην ανάπτυξη της σύγχρονου δικτύου ραντάρ, με την ελληνική πλευρά να έχει το πλεονέκτημα λόγω του μικρότερου γεωγραφικά χώρου που έχει να καλύψει.

Έτσι, η Π.Α έχει στο δυναμικό της:

HR-3002
S-473D3
RAT-32DL1
AN/TPS-701
AR-327 Commander5
MPDR-90E11
AN/TPS-43E3

 

Η THK από την πλευρά της διαθέτει:

HR-3004
RAT-31SL3
AN/TPS-643
TRS-22XX14*
RAT-31DL4
AN/FPS-1171

 

*Με επιφύλαξη. Ένα φέρεται να έχει καταστραφεί μετά από επίθεση Κούρδων μαχητών του PKK.

Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα

Στον τομέα των Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων υπάρχει επίσης σημαντική ελληνική υστέρηση με μικρό αριθμό UAV περιορισμένων σχετικά επιχειρησιακών δυνατοτήτων να βρίσκεται σε υπηρεσία, έναντι περισσότερων και ανώτερων επιχειρησιακών προδιαγραφών αντίστοιχων τουρκικών, πολλά εκ των οποίων τουρκικής κατασκευής. Στον συγκεκριμένο τομέα πάντως παρατηρείται κάποια κινητικότητα από ελληνικής πλευράς με την εκδήλωση έντονου ενδιαφέροντος για την απόκτηση UAV MALE MQ-9 Reaper από τις ΗΠΑ και την ενοικίαση Ισραηλινών UAV MALE HERON.

Στο δυναμικό της Π.Α υπάρχουν:

ΠΗΓΑΣΟΣ ΙΙ16(εκπεφρασμένες ανάγκες)

 

Από τουρκικής πλευράς καταγράφονται:

ANKA-B6
ANKA-S9
HERON7

 

Στην παρουσίαση μας δεν περιλάβαμε τα ελικόπτερα έρευνας & διάσωσης και γενικής χρήσης για λόγους που έχουν να κάνουν με την ανάγκη μιας όσο το δυνατόν πιο συνοπτικής και περιεκτικής παρουσίασης.

Ισοπαλία εναέριας ισχύος

Καταληκτικά μπορούμε να πούμε πως σε γενικές γραμμές υφίσταται ισορροπία δυνάμεων ανάμεσα στις δύο αεροπορικές δυνάμεις καθώς καμιά δεν μπορεί να διεκδικήσει τον τίτλο του υπερέχοντα.

Σημεία υπεροχής από ελληνικής πλευράς καταγράφονται στους τομείς της ποιότητας του έμψυχου δυναμικού, της διαφοροποίησης του κύριου υλικού, της αντιαεροπορικής άμυνας, της έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου, της ορθής διασποράς των βάσεων εξόρμησης.

Αντίθετα η THK υπερέχει στους τομείς της ποσότητας, της ομοιογένειας του κύριου υλικού, του ηλεκτρονικού πολέμου, της ύπαρξης ανώτερων μέσων εκπαίδευσης, της ποσότητας και ποιότητας του στόλου των αερομεταφορών και των μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων.

Σημεία προβληματισμού για την ελληνική πλευρά πρέπει να αποτελέσουν, τόσο ο χαμηλός αριθμός εισερχομένων στις παραγωγικές σχολές της Π.Α, όσο και η απαξίωση του υλικού λόγω της μη υπογραφής συμβάσεων εν συνεχεία υποστήριξης(FOS).

Αντιστοίχως για την τουρκική πλευρά, τα δικά της σημεία προβληματισμού αποτελούν η ποσοτική επάρκεια και η ποιότητα πιλότων λόγω των διώξεων του καθεστώτος Ερντογάν, η ανατροπή του σχεδιασμού της λόγω της μη απόκτησης των F-35, η διαφαινόμενη προβληματική υποστήριξη των μέσων της λόγω των δυτικών κυρώσεων και η αδυναμία συνεργασίας, λόγω ασυμβατότητας, του νεώτερου υλικού με τα υπάρχον σύστημα αεροπορικού ελέγχου.