Σημαντική πρόοδο στις συνομιλίες για μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία χαιρέτισαν τη Δευτέρα ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και κορυφαίοι Ευρωπαίοι ηγέτες, μετά από σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου πλήρους κλίμακας. Για πρώτη φορά, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να προτείνουν εγγυήσεις ασφαλείας τύπου ΝΑΤΟ, με στόχο την αποτροπή νέας ρωσικής εισβολής.
Ο Ζελένσκι έκανε λόγο για μια «ενθαρρυντική» πρόταση εκ μέρους των Αμερικανών διαπραγματευτών, μετά από δύο ημέρες συνομιλιών στο Βερολίνο με εκπροσώπους της κυβέρνησης Τραμπ και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. «Οι προτάσεις φαίνονται αρκετά καλές», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι πρόκειται ακόμη για «πρώτο προσχέδιο».
Παρά το θετικό κλίμα, ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι κρίσιμα ζητήματα παραμένουν άλυτα, με κυριότερο το μέλλον των αμφισβητούμενων και εν μέρει κατεχόμενων από τη Ρωσία εδαφών στο Ντονμπάς. Παράλληλα, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί το υπό διαμόρφωση πλαίσιο.
Ο καγκελάριος Μερτς χαρακτήρισε τις αμερικανικές προτάσεις «αξιοσημείωτες», τόσο σε νομικό όσο και σε υλικό επίπεδο. «Για πρώτη φορά από το 2022, μια κατάπαυση του πυρός είναι πλέον νοητή», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «εναπόκειται αποκλειστικά στη Ρωσία αν μπορεί να επιτευχθεί εκεχειρία μέχρι τα Χριστούγεννα».
Σύμφωνα με τον Μερτς, η Ουάσινγκτον και οι Ευρωπαίοι εταίροι εμφανίζονται για πρώτη φορά έτοιμοι να προσφέρουν εγγυήσεις παρόμοιες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, που προβλέπει συλλογική άμυνα σε περίπτωση επίθεσης. «Πρόκειται για ένα πραγματικά μεγάλο βήμα προς τα εμπρός», τόνισε.
Σε κοινή δήλωση που υπεγράφη από τους ηγέτες της Δανίας, της Φινλανδίας, της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας και της Νορβηγίας –καθώς και από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα– γίνεται λόγος για «σημαντική πρόοδο» και σκιαγραφείται ένα ευρύτερο ειρηνευτικό πλαίσιο.
Το σχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, στήριξη ενός ουκρανικού στρατού ειρηνικής περιόδου 800.000 ανδρών, τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πολυεθνικής δύναμης με αμερικανική υποστήριξη, καθώς και μηχανισμό υπό τις ΗΠΑ για την παρακολούθηση της εκεχειρίας και την έγκαιρη προειδοποίηση σε περίπτωση νέας επίθεσης.
Το ζήτημα της παραχώρησης εδαφών, σύμφωνα με τους Ευρωπαίους ηγέτες, θα αποτελέσει απόφαση του ίδιου του Ζελένσκι, ενδεχομένως και κατόπιν διαβούλευσης με τον ουκρανικό λαό.
Παρά τη σαφή κινητικότητα, Αμερικανοί αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι το παράθυρο ευκαιρίας είναι περιορισμένο χρονικά, καθώς ο Λευκός Οίκος επιδιώκει συμφωνία πριν από το τέλος του έτους.
