Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τις αλλαγές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με βασικό αντικείμενο την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών, τη μεγαλύτερη διαφάνεια στα τιμολόγια και τη διαχείριση των κινδύνων από τις διακυμάνσεις της αγοράς.
Το σχέδιο νόμου ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711 και περιλαμβάνει σειρά παρεμβάσεων που αφορούν τις συμβάσεις προμήθειας, τις διακοπές ηλεκτροδότησης όταν εκκρεμούν καταγγελίες, τα σταθερά τιμολόγια και τη μείωση των χρεώσεων για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου υποστηρίζει ότι οι νέες ρυθμίσεις δημιουργούν ένα ισχυρότερο πλαίσιο προστασίας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης διατυπώνουν επιφυλάξεις για την επάρκεια των μέτρων και το πραγματικό όφελος στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
Τι προβλέπεται για τους λογαριασμούς και τις διακοπές ρεύματος
Σημαντικές αλλαγές περιλαμβάνονται στα άρθρα 6 έως 9 του νομοσχεδίου:
-
Προστασία από διακοπές ρεύματος: Με το άρθρο 6 προβλέπεται ότι δεν θα διακόπτεται η ηλεκτροδότηση όσο εκκρεμεί ένσταση ή καταγγελία του καταναλωτή σχετικά με τον λογαριασμό του και βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης της διαφοράς. Σύμφωνα με τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας των ευάλωτων καταναλωτών παραμένει αμετάβλητο.
-
Σταθερά τιμολόγια: Το άρθρο 7 θεσπίζει νομική υποχρέωση των προμηθευτών για τη διάθεση συμβάσεων ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, ενώ προβλέπει και συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης.
-
Διαχείριση κινδύνου: Με το άρθρο 8 εισάγονται υποχρεώσεις αντιστάθμισης κινδύνου για τους προμηθευτές, ώστε να περιορίζεται η μετακύλιση των επιπτώσεων από τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς στους καταναλωτές.
-
Προμηθευτής τελευταίου καταφυγίου: Με το άρθρο 9 ενισχύεται η προστασία των καταναλωτών που καταφεύγουν στην υπηρεσία τελευταίου καταφυγίου, καθώς προβλέπεται δυνατότητα παραμονής για τουλάχιστον έξι μήνες.
Ξεχωριστή σημασία έχει το άρθρο 57, το οποίο προβλέπει μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης ΥΚΩ στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης.
Ταμείο Απανθρακοποίησης: 2,3 δισ. ευρώ για τα νησιά
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται επίσης διατάξεις για τη διαχείριση του Ταμείου Απανθρακοποίησης, το οποίο διαθέτει πόρους συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ για έργα ενεργειακής μετάβασης στις νησιωτικές περιοχές.
Όπως ανέφερε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, το χρηματοδοτικό πρόγραμμα στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:
-
Ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συστημάτων αποθήκευσης στα νησιά.
-
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις, με στόχο και τη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ.
-
Κατασκευή φραγμάτων πολλαπλού σκοπού για την αξιοποίηση των υδάτινων πόρων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
-
Δημιουργία υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, ενισχύοντας την πράσινη μετάβαση και τις ανάγκες του τουρισμού.
Ο υφυπουργός διευκρίνισε ότι πρόκειται για επιδοτήσεις συγκεκριμένων δράσεων και όχι για δανειοδοτήσεις. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων συμμετέχει στη διαχείριση των πόρων, ενώ η χρηματοδότηση θα προέλθει από τη δημοπράτηση έως και 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που έχουν αποδοθεί στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την κυβερνητική πρόβλεψη, από τους πόρους του Ταμείου θα μπορεί να καλύπτεται έως το 60% του κόστους επιλέξιμων επενδύσεων, μεταξύ άλλων για έργα ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και υποδομές φόρτισης.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις και μείωση των ΥΚΩ
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συνέδεσε τη μείωση της μοναδιαίας χρέωσης ΥΚΩ με την πρόοδο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της χώρας.
Όπως ανέφερε, έχουν ολοκληρωθεί σημαντικά έργα, ενώ προχωρούν οι διασυνδέσεις στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σύμβαση για την ηλεκτρική διασύνδεση Κορίνθου – Κω, η οποία, όπως σημείωσε, αποτελεί βήμα για την ένταξη των Δωδεκανήσων στο διασυνδεδεμένο σύστημα της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης η διασύνδεση της Καρπάθου, της Κω και της Ρόδου, με στόχο τον περιορισμό της εξάρτησης των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο και ντίζελ.
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ακόμη τη σημασία της ολοκλήρωσης των ηλεκτρικών διασυνδέσεων σε εθνικό επίπεδο έως το 2030, επισημαίνοντας ότι η μείωση των ΥΚΩ αποτελεί όφελος για όλους τους οικιακούς καταναλωτές, χωρίς ωστόσο να αντιμετωπίζει από μόνη της το συνολικό ενεργειακό κόστος.
Οι θέσεις των κομμάτων για το νομοσχέδιο
Οι ρυθμίσεις προκάλεσαν διαφορετικές αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, με επίκεντρο το ύψος των λογαριασμών, την αποτελεσματικότητα της προστασίας των καταναλωτών και τη διαχείριση των πόρων του Ταμείου Απανθρακοποίησης.
Νέα Δημοκρατία: Η κυβερνητική πλειοψηφία υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο δημιουργεί μια πιο διαφανή και σταθερή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με περισσότερες επιλογές για τους καταναλωτές και ισχυρότερες ασφαλιστικές δικλείδες απέναντι στις διακυμάνσεις των τιμών. Ο εισηγητής της ΝΔ Μανώλης Κόνσολας στάθηκε ιδιαίτερα στη δυνατότητα επιλογής σταθερών συμβολαίων, στην προστασία από διακοπές ηλεκτροδότησης όσο εκκρεμεί η επίλυση διαφοράς και στη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ.
ΠΑΣΟΚ: Το κόμμα αναγνωρίζει ότι η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας μπορεί να συμβάλει στην εξομάλυνση της αγοράς, επισημαίνει όμως ότι δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Ο εισηγητής Φραγκίσκος Παρασύρης παρουσίασε τροπολογία για τη μετάπτωση από τα πράσινα στα μπλε τιμολόγια, ενώ πρότεινε να αναγράφεται στους λογαριασμούς η διαφορά που θα προέκυπτε εάν ο καταναλωτής είχε επιλέξει σταθερό αντί κυμαινόμενου τιμολογίου.
ΚΚΕ: Η ειδική αγορήτρια Αφροδίτη Κτενά άσκησε κριτική στην κυβερνητική ενεργειακή πολιτική, συνδέοντας την πράσινη μετάβαση με την αύξηση της ενεργειακής φτώχειας. Για το Ταμείο Απανθρακοποίησης ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με τα κριτήρια επιλογής και ιεράρχησης των έργων, εκφράζοντας την άποψη ότι προτεραιότητα δίνεται στην εξασφάλιση της κερδοφορίας των επενδυτών.
Ελληνική Λύση: Ο ειδικός αγορητής Κωνσταντίνος Μπούμπας υποστήριξε ότι οι αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια επιβαρύνουν σημαντικά τα νοικοκυριά και άσκησε κριτική στην ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης, ιδιαίτερα στην ταχύτητα απολιγνιτοποίησης και στην καθυστέρηση ανάπτυξης υποδομών αποθήκευσης ενέργειας.
ΣΥΡΙΖΑ: Ο ειδικός αγορητής Χρήστος Γιαννούλης έκανε λόγο για ανεπαρκή προστασία του καταναλωτή απέναντι στις πρακτικές των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων της ενέργειας. Παράλληλα, έθεσε ζητήματα που αφορούν το εργασιακό μέλλον των εργαζομένων στον ΔΕΣΦΑ, ζητώντας διευκρινίσεις για τις προβλέψεις του νομοσχεδίου σχετικά με τη μεταβίβαση ποσοστού 34% στη ΔΕΠΑ.
Νίκη: Ο ειδικός αγορητής Σπύρος Τσιρώνης επικέντρωσε την κριτική του στην αύξηση των πράσινων τιμολογίων και στην επιβάρυνση των νοικοκυριών. Επικαλέστηκε στοιχεία της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, σύμφωνα με τα οποία το 18,1% των πολιτών στην Ελλάδα αδυνατεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, ενώ το 31,9% καθυστερεί να πληρώσει λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.
Πλεύση Ελευθερίας: Η ειδική αγορήτρια Τζώρτζια Κεφαλά αμφισβήτησε ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εξασφαλίζουν ουσιαστική προστασία στους καταναλωτές. Εστίασε ιδιαίτερα στο χρονικό περιθώριο των 90 ημερών για την εξέταση καταγγελιών, επισημαίνοντας ότι, εάν οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν ολοκληρώσουν εγκαίρως τη διαδικασία, ο καταναλωτής κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με διακοπή ηλεκτροδότησης.
Το νομοσχέδιο εισάγεται πλέον στην Ολομέλεια, όπου αναμένεται να συνεχιστεί η συζήτηση για τις αλλαγές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την αποτελεσματικότητα των μέτρων που προτείνονται για την προστασία των καταναλωτών.
Πηγή:ΑΠΕΜΠΕ