*Γράφει ο Παναγιώτης Πεντζουρίδης, Δημοσιογράφος – Εκδότης του Thracenews | Θρακικό Πρακτορείο Ειδήσεων
Μια πόλη δεν κρίνεται μόνο από το αν μαζεύτηκαν τα σκουπίδια ή αν στρώθηκε μια νέα άσφαλτος στην πλατεία. Κρίνεται από το αν οι άνθρωποι που κάθονται στα έδρανα του Δημοτικού Συμβουλίου αντιλαμβάνονται το βάρος της ιστορικής συνέχειας του τόπου που διοικούν.
Και στο Δήμο Ξάνθης, ένα τεράστιο, αιμορραγούν κομμάτι αυτής της ταυτότητας παραμένει μέχρι σήμερα «λάφυρο πολέμου», καταχωνιασμένο στα ράφια των Κρατικών Αρχείων της Βουλγαρίας στη Σόφια.
Τα πράγματα είναι απλά και συγκεκριμένα: Στις βουλγαρικές κατοχές —με αποκορύφωμα τη συστηματική λεηλασία του 1916–1918 και του 1941–1944— η Ξάνθη υπέστη διοικητική ακρωτηρίαση. Δημοτολόγια, ληξιαρχικά κατάστιχα, τίτλοι ιδιοκτησίας, φορολογικά μητρώα και αρχεία καπνεμπορίου φορτώθηκαν σε κιβώτια και έφυγαν για τον βορρά. Στόχος δεν ήταν μόνο η αρπαγή, αλλά η πλήρης εξάλειψη της ιστορικής, δημογραφικής και περιουσιακής συνέχειας των ανθρώπων της — Ελλήνων, μουσουλμάνων, Εβραίων και Αρμενίων που έκαναν την Ξάνθη παγκόσμια μητρόπολη του καπνού.
Σήμερα, δεκαετίες μετά τις προβλέψεις των Συνθηκών του Νεϊγύ και των Παρισίων που επιβάλλουν τον επαναπατρισμό τους, η Αθήνα σιωπά διπλωματικά και η Σόφια κάνει πως δεν καταλαβαίνει. Το πραγματικό ερώτημα όμως δεν είναι τι κάνει το Υπουργείο Εξωτερικών. Είναι τι κάνουν αυτοί που ζητούν την ψήφο των Ξανθιωτών.
Κύριε Δήμαρχε, Στράτο Κοντό:
Εκλεγήκατε με το σύνθημα της ανανέωσης και της αποφασιστικότητας. Ωραία τα έργα της καθημερινότητας, αλλά η ιστορική μνήμη της πόλης δεν μπορεί να παραμένει εκτός ατζέντας. Δεν μπορεί να υποδέχεστε επίσημες αποστολές, να μιλάτε για διασυνοριακές συνεργασίες και ευρωπαϊκά προγράμματα Interreg με τη γειτονική χώρα, και να κάνετε πως δεν γνωρίζετε ότι τα ληξιαρχεία των προγόνων μας είναι κλειδωμένα στα αρχειοφυλάκια της Σόφιας.
Ως Δήμαρχος δεν είστε διαχειριστής πολυκατοικίας· είστε ο πρώτος πολίτης της Ξάνθης. Οφείλετε να χτυπήσετε το χέρι στο τραπέζι, να πάρετε πρωτοβουλία και να σύρετε την κεντρική εξουσία σε επίσημη διεκδίκηση.
Και προς τους κυρίους της αντιπολίτευσης:
Πού ακριβώς εξαντλείται ο πολιτικός σας λόγος; Στις μικροπολιτικές αψιμαχίες για τα τραπεζοκαθίσματα και τις απευθείας αναθέσεις; Πέρασαν δήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι από αυτόν τον τόπο, αλλά κανείς δεν τόλμησε να φέρει στο σώμα ένα σοβαρό, οργανωμένο σχέδιο για τα κλαπέντα αρχεία.
Έχετε σκοπό να φέρετε το θέμα ως κορυφαία προτεραιότητα στο Δημοτικό Συμβούλιο ή θα συνεχίσετε να παρακολουθείτε την ιστορία της πόλης να παραγράφεται από αδιαφορία;
Η διεκδίκηση δεν θέλει εθνικιστικές κορώνες· θέλει στρατηγική και τόλμη:
-
Άμεση έκδοση ομόφωνου ψηφίσματος: Όλο το Δημοτικό Συμβούλιο, χωρίς κομματικές υπεκφυγές, να θέσει το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Πολιτισμού προ των ευθυνών τους, απαιτώντας να μπει ο επαναπατρισμός των αρχείων στο επίσημο τραπέζι των ελληνοβουλγαρικών διαπραγματεύσεων.
-
Συμμαχία με το ΔΠΘ και τα ΓΑΚ: Ο Δήμος Ξάνθης να χρηματοδοτήσει και να αναθέσει σε ειδική επιστημονική ομάδα (ιστορικών, νομικών, αρχειονόμων) την ακριβή ταυτοποίηση των εγγράφων που μας ανήκουν και βρίσκονται στη Σόφια.
-
Απαίτηση για ψηφιοποίηση τώρα: Αν η φυσική επιστροφή των πρωτοτύπων «σκοντάφτει» στη διπλωματία, απαιτήστε άμεσα ψηφιακά αντίγραφα υψηλής ευκρίνειας. Να επιστρέψουν τα αρχεία ψηφιακά στο Ιστορικό Αρχείο της Ξάνθης, ανοιχτά σε κάθε πολίτη και ερευνητή.
-
Κοινό μέτωπο διεκδίκησης: Συντονιστείτε με τους Δημάρχους Καβάλας, Δράμας και Σερρών, αλλά και με τις Μητροπόλεις που διεκδικούν τα κλεμμένα χειρόγραφα των μοναστηριών μας.
Κύριε Κοντέ, κύριοι της αντιπολίτευσης:
Η ιστορία της Ξάνθης δεν σας ανήκει για να την προσπερνάτε.
Σας εμπιστεύτηκε ο λαός της πόλης για να την υπερασπιστείτε.
Θα συνεχίσετε τη βολική σιωπή των προκατόχων σας ή θα διεκδικήσετε, επιτέλους, τη μνήμη και την αξιοπρέπεια της Ξάνθης;