Προειδοποίηση από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό για νέα ρεκόρ θερμοκρασιών και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα – Νιγηρία, Ινδία και Βραζιλία αναμένεται να πληγούν περισσότερο
Σε μια νέα, ιδιαίτερα ανησυχητική φάση φαίνεται να εισέρχεται το παγκόσμιο κλίμα, καθώς το ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο συνδυάζεται με την ήδη αυξημένη θερμοκρασία του πλανήτη, ενισχύοντας τον κίνδυνο ακραίων καιρικών φαινομένων. Ειδικοί του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις αναμένεται να γίνουν εντονότερες τους επόμενους μήνες και να συνεχιστούν μέσα στο 2027.
Σύμφωνα με την έκθεση του WMO για την κατάσταση του παγκόσμιου κλίματος το 2026, το Ελ Νίνιο έχει ήδη συνδεθεί με εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, την τήξη των πάγων και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Παράλληλα, νέα ανησυχία προκαλεί εκτίμηση ερευνητών ότι περίπου 370.000 επιπλέον άνθρωποι ενδέχεται να χάσουν τη ζωή τους μέσα στους επόμενους έξι μήνες εξαιτίας της ακραίας ζέστης.
Νέα ρεκόρ θερμοκρασιών και άνοδος της στάθμης της θάλασσας
Τα στοιχεία της έκθεσης αποτυπώνουν τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της κλιματικής κατάστασης. Τα τελευταία 12 χρόνια ήταν, το καθένα ξεχωριστά, τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί, ενώ τα τέσσερα πιο πρόσφατα βρίσκονται στις πρώτες θέσεις της σχετικής κατάταξης.
Κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια της Γης ήταν περίπου 1,47 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τον προβιομηχανικό μέσο όρο. Η τιμή αυτή πλησιάζει τα επίπεδα ολόκληρου του 2025, όταν η αύξηση έφτασε τους 1,43 βαθμούς, και του 2023, με 1,46 βαθμούς. Το υψηλότερο επίπεδο παραμένει εκείνο του 2024, με 1,55 βαθμούς Κελσίου.
Ανησυχητική είναι και η εικόνα στους ωκεανούς, όπου αναμένονται νέα ιστορικά υψηλά θερμοκρασιών. Την ίδια ώρα, η στάθμη της θάλασσας κατέγραψε τις υψηλότερες τιμές της από την έναρξη της δορυφορικής παρακολούθησης το 1993, κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο του 2026.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η άνοδος αυτή ενδέχεται να συνδέεται με τις αλλαγές στην κατανομή των βροχοπτώσεων που προκαλεί η ανάπτυξη του Ελ Νίνιο, ιδιαίτερα στον δυτικό τροπικό Ειρηνικό.
«Έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή ακραίων κλιματικών φαινομένων»
Την ανάγκη άμεσης δράσης υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποιώντας ότι το ισχυρό Ελ Νίνιο επιβαρύνει έναν πλανήτη που έχει ήδη υπερθερμανθεί εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Όπως σημείωσε, τα κλιματικά ρεκόρ καταρρίπτονται διαρκώς, ενώ το ανθρώπινο κόστος αυξάνεται, με τις πιο ευάλωτες κοινωνίες να υφίστανται πρώτες και εντονότερα τις συνέπειες.
Από την πλευρά της, η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστ Σαούλο, εξήγησε ότι το Ελ Νίνιο δεν δημιουργεί νέα θερμότητα, αλλά απελευθερώνει θερμότητα από τους ωκεανούς, οι οποίοι βρίσκονται ήδη σε πρωτοφανώς υψηλές θερμοκρασίες.
Προειδοποίησε, επίσης, ότι το φαινόμενο θα λειτουργήσει ως «πολλαπλασιαστής κινδύνου» για τους επόμενους μήνες, ενισχύοντας καύσωνες, τροπικούς κυκλώνες και ισχυρές βροχοπτώσεις.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε Ευρώπη και Ασία
Η έκθεση του WMO καταγράφει σοβαρές συνέπειες από τα ακραία καιρικά φαινόμενα που εκδηλώθηκαν μέσα στο 2026.
Οι καύσωνες, η ξηρασία και οι πυρκαγιές που έπληξαν την Ευρώπη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού συνδέθηκαν με περισσότερους από 30.000 επιπλέον θανάτους.
Στην Ινδία, εκτιμάται ότι 146,5 εκατομμύρια άνθρωποι εκτέθηκαν σε ακραίες θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια καύσωνα τον Απρίλιο. Στο Νεπάλ, οι καταστροφικές κατολισθήσεις πάγου και βράχων και οι αιφνίδιες πλημμύρες ανέδειξαν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ορεινές κοινότητες, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, οι πλημμύρες του Αυγούστου προκάλεσαν περισσότερους από 1.300 θανάτους.
Παράλληλα, τροπικοί κυκλώνες προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές σε διάφορες χώρες.
Νιγηρία, Ινδία και Βραζιλία στο επίκεντρο του κινδύνου
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εκτιμήσεις του εργαλείου El Niño Heat Mortality Tracker, το οποίο αναπτύχθηκε από το Climate Impact Lab του Πανεπιστημίου του Σικάγο.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του, περίπου 370.000 επιπλέον θάνατοι ενδέχεται να καταγραφούν παγκοσμίως μέσα στο επόμενο εξάμηνο λόγω της ακραίας ζέστης.
Οι χώρες που εκτιμάται ότι θα δεχθούν το μεγαλύτερο πλήγμα είναι:
-
Νιγηρία
-
Ινδία
-
Βραζιλία
Στις τρεις αυτές χώρες αναμένεται να σημειωθεί περισσότερο από το ένα τρίτο των προβλεπόμενων θανάτων έως τον Μάρτιο.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αναμένεται να μείνει ανεπηρέαστο, καθώς σύμφωνα με τον ίδιο χάρτη περίπου 820 θάνατοι έχουν ήδη αποδοθεί στη ζέστη που συνδέεται με το Ελ Νίνιο κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού.
Ο καθηγητής Μάικλ Γκρίνστοουν, συνιδρυτής του Climate Impact Lab, επισήμανε ότι το εργαλείο επιτρέπει τον εντοπισμό των περιοχών όπου η ακραία ζέστη είναι πιθανότερο να προκαλέσει απώλειες ανθρώπινων ζωών.
Όπως εξήγησε, η δυνατότητα πρόβλεψης των επιπτώσεων μπορεί να βοηθήσει τις αρμόδιες αρχές να οργανώσουν έγκαιρα παρεμβάσεις και μέτρα προστασίας, πριν η ζέστη μετατραπεί σε ακόμη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση.
