Δύο σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους φέρνουν νέες δυνατότητες για δανειολήπτες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις που έχουν οφειλές προς τράπεζες, την Εφορία και τον ΕΦΚΑ.
Η πρώτη παρέμβαση προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% για τις ρυθμίσεις μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ενώ η δεύτερη αφορά τη δυνατότητα αποπληρωμής παλαιών οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, αντί των 72 που προβλέπονταν μέχρι σήμερα.
Οι δύο παρεμβάσεις περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο ψηφίστηκε από τη Βουλή την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026.
Στο ίδιο νομοσχέδιο προβλέπεται επίσης σημαντική αύξηση των προστίμων για παραβάσεις των εταιρειών διαχείρισης δανείων (servicers), με το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο της Τράπεζας της Ελλάδος να αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατομμύρια ευρώ.
Σταθερό επιτόκιο 3% στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό
Η καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% αποτελεί μία από τις βασικές αλλαγές για όσους εντάσσονται στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, συμπεριλαμβανομένων των ευάλωτων και των επιλέξιμων οφειλετών.
Το νέο επιτοκιακό καθεστώς θα εφαρμοστεί στις καταβολές οφειλών από την 1η Δεκεμβρίου 2026, περιορίζοντας την επιβάρυνση που μπορούσε να προκύψει από την προηγούμενη κυμαινόμενη επιτοκιακή πολιτική.
Ενδεικτικά, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, η εξοικονόμηση υπολογίζεται σε περίπου 20.200 ευρώ για απαιτήσεις με εμπράγματες εξασφαλίσεις και σε 28.600 ευρώ για απαιτήσεις χωρίς εξασφαλίσεις.
Με το προηγούμενο καθεστώς, μετά την παρέλευση τριών ετών από τη ρύθμιση, το επιτόκιο μπορούσε να φτάσει το 5,17% για οφειλές με εξασφαλίσεις και το 5,57% για οφειλές χωρίς εξασφαλίσεις.
Σημαντική είναι και η διεύρυνση της πρόσβασης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, καθώς πλέον προβλέπεται η δυνατότητα υπαγωγής για οφειλές από 5.000 ευρώ.
Ποια είναι τα οφέλη του Εξωδικαστικού Μηχανισμού
Η ένταξη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό συνοδεύεται από σημαντικές διευκολύνσεις για τους οφειλέτες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
-
Αναστολή κατασχέσεων: Με την οριστική υποβολή της αίτησης προβλέπεται αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.
-
Μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής: Οι οφειλές προς το Δημόσιο μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 δόσεις, δηλαδή σε βάθος 20 ετών, ενώ για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων προβλέπονται έως 420 δόσεις.
-
Δυνατότητα διαγραφής χρεών: Εφόσον πληρούνται τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ο αλγόριθμος του μηχανισμού μπορεί να προτείνει διαγραφή μέρους των προσαυξήσεων ή ακόμη και του βασικού κεφαλαίου.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση των 120 δόσεων
Η νέα ρύθμιση εκτιμάται ότι θα αφορά περισσότερα από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να τακτοποιήσουν παλαιές οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία σε χρονικό διάστημα έως δέκα ετών.
Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους μέσω της νέας πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί στα μέσα Νοεμβρίου.
Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων λήγει στις 30 Ιουνίου 2027.
Στη ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν βεβαιωμένες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν ήδη σε ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Βασική προϋπόθεση είναι επίσης να μην υπάρχουν δύο συνεχόμενες απλήρωτες δόσεις και να μην δημιουργούνται νέες αρρύθμιστες οφειλές.
Οι προϋποθέσεις για την ένταξη
Οι φορολογούμενοι που επιθυμούν να αξιοποιήσουν τη ρύθμιση θα πρέπει επιπλέον:
-
Να έχουν τακτοποιήσει, μέσα σε έναν μήνα από την ένταξή τους στις 120 δόσεις, τυχόν οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025.
-
Να έχουν υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, για τις οποίες η προθεσμία υποβολής έληγε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
-
Να μην έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Παράλληλα, όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στην προηγούμενη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν να μεταφέρουν τις οφειλές τους στο νέο καθεστώς, εφόσον η υφιστάμενη ρύθμιση παραμένει ενεργή.
Τι προβλέπεται για τις κατασχέσεις και την είσπραξη οφειλών
Η συνεπής τήρηση της ρύθμισης παρέχει στους οφειλέτες τη δυνατότητα έκδοσης φορολογικής ενημερότητας, ενώ προβλέπεται αναστολή της ποινικής δίωξης για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, καθώς και των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης.
Ειδικά για τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, προβλέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η αποδέσμευση μελλοντικών απαιτήσεων.
Με τις δύο νέες παρεμβάσεις επιχειρείται η διευκόλυνση της αποπληρωμής ιδιωτικών και δημόσιων χρεών, δίνοντας σε περισσότερους οφειλέτες τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τις εκκρεμότητές τους με μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα και συγκεκριμένους όρους αποπληρωμής.