Σαφές μήνυμα για τον σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας, την θεσμική θωράκιση των Μουφτειών της Θράκης και τα όρια των αρμοδιοτήτων του Ιεροδίκη έστειλε ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, μιλώντας αποκλειστικά στο thracenews.
Στο περιθώριο της ημερίδας του ΟΠΕΔ με θέμα τη μεταρρυθμιστική πολιτική του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τον «Εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης», ο κ. Μπούγας κλήθηκε, απο τον Εκδότη του Thracenews.gr – Θρακικό Πρακτορείο Ειδήσεων, να απαντήσει σε ένα καίριο ζήτημα που απασχολεί την τοπική κοινωνία της Θράκης: κατά πόσο η μετατροπή των Μουφτειών σε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) και η νέα διαδικασία ανάδειξης των Μουφτήδων επηρεάζουν τις δικαιοδοτικές αρμοδιότητες του Ιεροδίκη (Σαρία) και τη σχέση τους με τα ελληνικά πολιτικά δικαστήρια.
«Κατάκτηση των Ελλήνων Μουσουλμάνων της Θράκης»
Αναφερόμενος στη θεσμική αναβάθμιση των Μουφτειών και στην ολοκλήρωση των διαδικασιών εκλογής και επίσημου διορισμού των Μουφτήδων σε Κομοτηνή και Ξάνθη, ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης χαρακτήρισε τις εξελίξεις ως ιστορική κατάκτηση της ίδιας της μειονότητας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στήριξης της ακριτικής περιοχής.
«Ο θεσμός των Μουφτειών είναι ιερός και σημαντικός. Οφείλουμε ως κοινωνία να σεβόμαστε τη θρησκευτική ελευθερία, καθώς επίσης και την εκλογή Μουφτήδων από ένα αναγνωρισμένο και επίσημο εκλεκτορικό σώμα», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μπούγας, προσθέτοντας: «Ως εκ τούτου, η εκλογή και ο διορισμός των Μουφτήδων Κομοτηνής και Ξάνθης αποτελούν κατάκτηση των ίδιων των μουσουλμάνων συμπολιτών μας στη Θράκη. Των Ελλήνων Μουσουλμάνων, των ανθρώπων που ζουν και δημιουργούν οικογένειες και επαγγέλματα σε μία ευαίσθητη περιοχή, σε μία περιοχή που οφείλουμε όλοι να στηρίζουμε».
Τι ισχύει για τον Ιεροδίκη και τα πολιτικά δικαστήρια
Απαντώντας ευθέως στο σκέλος του ερωτήματος που αφορά τις αρμοδιότητες του Ιεροδίκη και τη δεσμευτικότητα των αποφάσεών του, ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης διευκρίνισε ότι ο θεσμός παραμένει ενεργός στο πλαίσιο της Συνθήκης της Λωζάνης, ωστόσο οι αποφάσεις του τελούν υπό τον αυστηρό έλεγχο των τακτικών δικαστηρίων.
«Όσον αφορά το θέμα του Ιεροδίκη, είναι ένας θρησκευτικός θεσμός εντός του Ισλαμικού δικαίου, το οποίο η χώρα μας σεβάστηκε στο πλαίσιο της εφαρμογής της Συνθήκης της Λωζάνης, πάντα δυνάμει ενός εθιμικού δικαίου», ανέφερε ο κ. Μπούγας, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από την εκτελεστότητα των αποφάσεων:
«Τα πολιτικά δικαστήρια σέβονται τις αποφάσεις του Ιεροδίκη, αλλά δεν δεσμεύονται ως προς την αποδοχή τους, ελέγχοντας στο έπακρο το ορθόν της αποφάσεως με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα και το δίκαιο της αποφάσεως. Συνεπώς, όλα συνεχίζουν να υπάρχουν και μάλιστα θεσμοθετημένα και γερά θεμελιωμένα για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως θρησκεύματος».
Το νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Μουφτειών
Οι δηλώσεις του Υφυπουργού Δικαιοσύνης έρχονται να επισφραγίσουν τη βαθιά τομή που έφερε ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου των Μουφτειών στη Θράκη (Ν. 4959/2022 και συναφείς ρυθμίσεις), το οποίο έβαλε τέλος σε δεκαετίες θεσμικών εκκρεμοτήτων και αμφισβητήσεων.
Συγκεκριμένα, το νέο καθεστώς θεμελιώνεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
-
Μετατροπή σε Ν.Π.Δ.Δ.: Οι Μουφτείες (Κομοτηνής, Ξάνθης και Διδυμοτείχου) λειτουργούν πλέον ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, αποκτώντας σύγχρονη διοικητική διάρθρωση, οικονομική αυτοτέλεια, οργανόγραμμα και διαφάνεια στη διαχείριση, ισότιμα με τα αντίστοιχα εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα της χώρας.
-
Ανάδειξη μέσω Εκλεκτορικού Σώματος: Καταργήθηκε ο απευθείας διορισμός από το κράτος χωρίς προηγούμενη διαδικασία επιλογής. Πλέον, ο Μουφτής αναδεικνύεται μέσα από ένα διευρυμένο, αναγνωρισμένο εκλεκτορικό σώμα που απαρτίζεται από θρησκευτικούς λειτουργούς και μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας της κάθε περιφέρειας, διασφαλίζοντας την αντιπροσωπευτικότητα και το κύρος του θεσμού.
-
Προαιρετικότητα της Σαρία και έλεγχος συνταγματικότητας: Σε πλήρη εναρμόνιση με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και την ελληνική νομοθεσία (Ν. 4511/2018), η προσφυγή στον Μουφτή για οικογενειακές και κληρονομικές υποθέσεις (γάμοι, διαζύγια, διατροφές, κληρονομιές) είναι αυστηρά προαιρετική και απαιτεί τη ρητή συναίνεση και των δύο μερών. Παράλληλα, κάθε απόφαση του Ιεροδίκη, προκειμένου να κηρυχθεί εκτελεστή, ελέγχεται υποχρεωτικά από το αρμόδιο Μονομελές Πρωτοδικείο ως προς τη δικαιοδοσία του Μουφτή και την απαρέγκλιτη τήρηση του Συντάγματος και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ιδίως ως προς την ισότητα των φύλων και τα δικαιώματα του παιδιού).