Νέο πλαίσιο λειτουργίας για την απασχόληση μέσω ψηφιακών πλατφορμών προωθεί το υπουργείο Εργασίας, με στόχο να ενισχύσει την προστασία των εργαζομένων, να περιορίσει την αδήλωτη εργασία και να διασφαλίσει μεγαλύτερη διαφάνεια στις εργασιακές σχέσεις.
Το νομοσχέδιο, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, προβλέπει μεταξύ άλλων τη δημιουργία νέου Μητρώου Απασχόλησης στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Σε αυτό θα πρέπει να καταγράφονται υποχρεωτικά όλοι όσοι παρέχουν υπηρεσίες μέσω ψηφιακών πλατφορμών, είτε εργάζονται ως μισθωτοί είτε ως αυτοαπασχολούμενοι.
Παράλληλα, εισάγονται ρυθμίσεις για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας και τη διαφάνεια των αλγοριθμικών συστημάτων που επηρεάζουν την επαγγελματική πορεία και τις αμοιβές των εργαζομένων.
Κεραμέως: Κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη και την εργασία στις πλατφόρμες
Σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Νίκη Κεραμέως παρουσίασε τις δύο βασικές κατευθύνσεις του νομοσχεδίου: τη ρύθμιση της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στον εργασιακό χώρο και την ενίσχυση της προστασίας όσων απασχολούνται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Όπως σημείωσε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, ωστόσο η αξιοποίησή της προϋποθέτει σαφείς κανόνες και εγγυήσεις για τους εργαζομένους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαφάνεια των αλγορίθμων που χρησιμοποιούνται για αποφάσεις σχετικά με την ανάθεση εργασιών, τον καθορισμό αμοιβών, τις προαγωγές ή ακόμη και τη διακοπή μιας συνεργασίας.
Υποχρεωτική καταγραφή όλων των εργαζομένων στην ΕΡΓΑΝΗ
Κομβικό σημείο των νέων ρυθμίσεων είναι η δημιουργία ειδικού Μητρώου Απασχόλησης, στο οποίο θα δηλώνονται όλες οι κατηγορίες εργαζομένων στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Η ανάγκη για τη συγκεκριμένη παρέμβαση συνδέεται και με περιπτώσεις κατά τις οποίες εργαζόμενοι πραγματοποιούν παραδόσεις χρησιμοποιώντας λογαριασμούς τρίτων, χωρίς να εμφανίζονται επίσημα ως απασχολούμενοι.
Όπως εξήγησε η υπουργός, το υφιστάμενο σύστημα καταγράφει κυρίως τους μισθωτούς, με αποτέλεσμα να μην αποτυπώνεται πλήρως η απασχόληση των αυτοαπασχολούμενων στον συγκεκριμένο κλάδο.
Με τη νέα ρύθμιση, η υποχρέωση καταχώρισης θα αφορά όλους, ανεξάρτητα από τη μορφή της εργασιακής τους σχέσης. Την ευθύνη δήλωσης θα έχουν τόσο οι ίδιες οι πλατφόρμες όσο και οι διαμεσολαβητές ή υπεργολάβοι που συνεργάζονται μαζί τους.
Τι προβλέπεται για το τεκμήριο εξαρτημένης εργασίας
Σημαντική αλλαγή αποτελεί η εισαγωγή μαχητού τεκμηρίου υπέρ της μισθωτής απασχόλησης.
Ειδικότερα, ένας εργαζόμενος που εμφανίζεται ως αυτοαπασχολούμενος, αλλά θεωρεί ότι στην πραγματικότητα παρέχει εξαρτημένη εργασία, θα έχει τη δυνατότητα να προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
Σε αυτή την περίπτωση, η ψηφιακή πλατφόρμα θα καλείται να αποδείξει ότι η συνεργασία έχει πράγματι χαρακτήρα αυτοαπασχόλησης και δεν υποκρύπτει σχέση μισθωτής εργασίας.
Η υπουργός διευκρίνισε ότι παραμένει η δυνατότητα επιλογής μεταξύ μισθωτής απασχόλησης και αυτοαπασχόλησης, με τη νέα πρόβλεψη να λειτουργεί ως πρόσθετη εγγύηση για τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Διασύνδεση με το υπουργείο Μετανάστευσης για τους εργαζόμενους τρίτων χωρών
Το νέο Μητρώο θα συνδεθεί και με τα πληροφοριακά συστήματα του υπουργείου Μετανάστευσης, προκειμένου να ελέγχεται εάν οι υπήκοοι τρίτων χωρών που εργάζονται μέσω πλατφορμών διαθέτουν νόμιμη διαμονή και δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα.
Η διασύνδεση αυτή θα επιτρέπει την ταυτοποίηση της εργασιακής κατάστασης των συγκεκριμένων προσώπων και θα συμβάλλει στον περιορισμό φαινομένων αδήλωτης απασχόλησης.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η Νίκη Κεραμέως, το σύστημα θα μπορεί να εμφανίζει εάν ένας εργαζόμενος δεν βρίσκεται νόμιμα στη χώρα.
Ποιοι θα έχουν πρόσβαση στο Μητρώο
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Εργασίας, Νίκο Μηλαπίδη, το νέο Μητρώο θα είναι προσβάσιμο στην Επιθεώρηση Εργασίας, καθώς και στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, για ζητήματα που αφορούν την αλγοριθμική διαφάνεια.
Η παρέμβαση αποσκοπεί στον καλύτερο έλεγχο της απασχόλησης στον συγκεκριμένο τομέα, αλλά και στην αντιμετώπιση της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας.
Η σημασία των νέων ρυθμίσεων γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, περισσότεροι από 45 εκατομμύρια άνθρωποι εκτιμάται ότι εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.