Ευρύτερη πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών αποκτούν νοικοκυριά, ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις, καθώς το ελάχιστο όριο οφειλής για ένταξη μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ και η διαδικασία ανοίγει και για χρέη προς δήμους και περιφέρειες. Οι αλλαγές, εννέα συνολικά, αποτυπώνονται στην εγκύκλιο Ε.2073/2026 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με την οποία δίνονται οδηγίες προς τις υπηρεσίες για την εφαρμογή των νομοθετικών τροποποιήσεων, όπως μεταδίδει το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ).
Με την ένταξη στον εξωδικαστικό, που λειτουργεί πλέον σε μόνιμη βάση, ο οφειλέτης του Δημοσίου μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να εξασφαλίσει έως και 240 δόσεις και επιτόκιο σχεδόν στο μισό, σε σύγκριση με τις 120 δόσεις της έκτακτης ρύθμισης που έχει θεσπίσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την οποία αναμένεται να ενεργοποιήσει σύντομα η ΑΑΔΕ.
Οι εννέα αλλαγές
- Μειωμένο όριο οφειλής στις 5.000 ευρώ. Το ελάχιστο συνολικό ποσό οφειλών για την πολυμερή ρύθμιση μειώνεται από 10.000 σε 5.000 ευρώ (άρθρο 13 ν. 5313/2026), με αντίστοιχη προσαρμογή και στη διμερή ρύθμιση. Όσοι είχαν επιχειρήσει να ενταχθούν αλλά δεν έπιαναν το προηγούμενο όριο μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση. Αιτήσεις για ποσά κάτω του ορίου δεν γίνονται δεκτές.
- Δεύτερη ευκαιρία για όσους έχασαν τη ρύθμιση. Οφειλέτες που απώλεσαν προηγούμενη εξωδικαστική ρύθμιση λόγω μη καταβολής δόσεων μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση εντός εξαμήνου από την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης του ν. 5313/2026, χωρίς τη συνήθη αναμονή των 12 μηνών. Στόχος είναι να αξιοποιήσουν τη νέα πρόβλεψη, σύμφωνα με την οποία η πρόταση εκποίησης ακινήτων από τους χρηματοδοτικούς φορείς εξαιρεί την κύρια κατοικία.
- Χρέη σε δήμους, περιφέρειες και «υπέρ τρίτων». Υπάγονται στη ρύθμιση οφειλές προς δήμους, περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα, εφόσον έχουν καταχωριστεί στα εισπρακτέα βιβλία της ΑΑΔΕ, με ελάχιστο όριο 5.000 ευρώ ανά φορέα. Κατά την εγκύκλιο, η δυνατότητα καλύπτει και οφειλές για τις οποίες ο δήμος έχει ήδη λάβει μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Εντάσσονται επίσης οφειλές υπέρ τρίτων που εισπράττει η ΑΑΔΕ.
- Εταιρείες που έκλεισαν. Για χρέη εταιρειών που έχουν λυθεί ή βρίσκονται σε εκκαθάριση, την αίτηση μπορεί να υποβάλει το πρόσωπο που ευθύνεται για τις οφειλές, όπως πρώην εταίρος, διαχειριστής ή εγγυητής. Η ίδια η εταιρεία δεν μπορεί να αιτηθεί.
- Αυτόματη συναίνεση πιστωτών για ευάλωτους και «επιλέξιμους». Στην απλοποιημένη διαδικασία οι πιστωτές θεωρείται ότι συναινούν στην αντιπρόταση. Η πρόβλεψη ισχύει για ευάλωτους οφειλέτες με βεβαίωση ευαλωτότητας και επεκτείνεται σε όσους έχουν εισόδημα και περιουσία έως το διπλάσιο των κριτηρίων ευαλωτότητας.
- Τέλος στον αποκλεισμό του «90% σε έναν πιστωτή». Καταργείται ο περιορισμός που απέκλειε όσους είχαν τουλάχιστον το 90% των οφειλών τους σε έναν χρηματοδοτικό φορέα. Μπορούν πλέον να ζητήσουν πολυμερή ρύθμιση.
- Έκπτωση τόκων σε πρόωρη εξόφληση. Σε εφάπαξ εξόφληση του υπολοίπου παρέχεται έκπτωση στους τόκους των δόσεων που απομένουν, τόσο στη διμερή όσο και στην πολυμερή ρύθμιση, ακόμη κι αν το ποσό προέρχεται από συμψηφισμό, απόδοση κατάσχεσης ή παρακράτηση.
- Διαγραφή και σε ΦΠΑ και παρακρατούμενους φόρους. Καταργείται ο ειδικός αποκλεισμός για παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους (ΦΠΑ, ΦΜΥ κ.ά.). Το υπόλοιπο μπορεί να διαγραφεί στο τέλος της ρύθμισης, με την προϋπόθεση ότι το ποσό που καταβάλλει ο οφειλέτης, χωρίς τους τόκους, δεν υπολείπεται της αρχικής βασικής οφειλής των φόρων αυτών.
- Αθλητικά σωματεία. Αθλητικά σωματεία και αθλητικές ανώνυμες εταιρείες μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να υποβάλουν νέα αίτηση όταν μεταβάλλεται ουσιωδώς η αγωνιστική κατηγορία ή η οικονομική τους κατάσταση. Για την αποτίμηση γηπέδων λαμβάνεται υπόψη η υψηλότερη από δύο εκθέσεις εκτιμητών.
Τι σημαίνει στην πράξη: τρία παραδείγματα
- Οφειλή 7.000 ευρώ στην Εφορία: διμερής ρύθμιση σε 120 δόσεις με επιτόκιο 3% και μηνιαία δόση έως περίπου 70 ευρώ. Ο υπολογισμός γίνεται αυτόματα από τον αλγόριθμο του μηχανισμού, με βάση τα εισοδήματα και την περιουσία του οφειλέτη.
- Οφειλή 12.000 ευρώ βεβαιωμένη στην ΑΑΔΕ: ρύθμιση έως 240 δόσεις, με μηνιαία καταβολή περίπου 69 ευρώ.
- Οφειλή 5.200 ευρώ σε δήμο (ευάλωτος οφειλέτης): 120 δόσεις των 50 ευρώ, ποσό που αποτελεί και την ελάχιστη μηνιαία δόση στον εξωδικαστικό.
Τα ποσά είναι ενδεικτικά· η τελική ρύθμιση διαμορφώνεται για κάθε οφειλέτη ξεχωριστά.
Αναστολή κατασχέσεων και φορολογική ενημερότητα
Με την ένταξη αναστέλλονται οι κατασχέσεις και χορηγείται φορολογική ενημερότητα μόλις ενεργοποιηθεί η ρύθμιση με την καταβολή της πρώτης δόσης. Η αναστολή, ωστόσο, δεν είναι απόλυτη: δεν ισχύει αν υπάρχει άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή ή αν ο οφειλέτης δεν έχει υποβάλει τις δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ της τελευταίας πενταετίας. Μπορεί πάντως να καλύψει και κατασχέσεις που επιβλήθηκαν μετά την έναρξη της ρύθμισης. Για την έκδοση ενημερότητας δεν συνυπολογίζονται τα ποσά που προβλέπεται να διαγραφούν, εφόσον η ρύθμιση τηρηθεί έως το τέλος.
Τι πρέπει να ελέγξουν οι οφειλέτες
Για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, όπου ο επιχειρηματικός ιστός στηρίζεται κυρίως σε πολύ μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, η μείωση του ορίου στις 5.000 ευρώ αφορά ακριβώς το προφίλ οφειλέτη που έως σήμερα έμενε εκτός μηχανισμού. Πριν από την υποβολή αίτησης, χρήσιμο είναι:
- Καταγραφή οφειλών ανά φορέα: ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, τράπεζες, δήμος, ώστε να διαπιστωθεί αν καλύπτεται το όριο των 5.000 ευρώ (για τους δήμους, ανά φορέα).
- Τακτοποίηση εκκρεμών δηλώσεων: οι δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ πενταετίας είναι προϋπόθεση για την αναστολή των κατασχέσεων.
- Έλεγχος των δημοτικών οφειλών: να επιβεβαιωθεί ότι έχουν καταχωριστεί στα εισπρακτέα βιβλία της ΑΑΔΕ.
- Σύγκριση επιλογών: όταν ενεργοποιηθεί η έκτακτη ρύθμιση των 120 δόσεων, να συγκριθεί με τους όρους του εξωδικαστικού.
- Υποστήριξη: η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού· συνδρομή παρέχουν λογιστές και τα Κέντρα Ενημέρωσης και Υποστήριξης Οφειλετών (ΚΕΥΟ).

