Η Αθήνα ολοκλήρωσε την αδειοδότηση και η Λευκωσία εξέδωσε δική της αγγελία για τις έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ. Η Τουρκία αμφισβητεί τις δύο αναγγελίες, ενώ ο απόπλους του «Abeille Marengo» από το Ηράκλειο παραμένει προς επιβεβαίωση.
Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσαν την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026 δύο χωριστές NAVTEX για τις έρευνες βυθού που απαιτούνται για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου. Η Τουρκία απάντησε με δύο δικές της αναγγελίες, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα της Αθήνας και της Λευκωσίας για τις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές. Έως το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, ο απόπλους του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «VB Abeille Marengo» και η έναρξη των εργασιών παρέμεναν χωρίς επίσημη επιβεβαίωση.
Τι προβλέπουν οι αναγγελίες Ελλάδας και Κύπρου
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπέγραψε στις 6 Νοεμβρίου την απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου, έπειτα από θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής. Το αίτημα είχε υποβάλει η γαλλική Nexans για λογαριασμό της εταιρείας Great Sea Interconnector. Στη συνέχεια, το ερευνητικό πλοίο ζήτησε την έκδοση της αγγελίας προς ναυτιλλομένους.
Η ελληνική NAVTEX 1411/26, από τον σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, ορίζει τη διαδρομή των ερευνών στο ανατολικό και νοτιοανατολικό Κρητικό Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο, έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ. Καλύπτει το διάστημα 6 Νοεμβρίου 2026 έως 6 Μαρτίου 2027 και ζητά από τα διερχόμενα πλοία να τηρούν απόσταση δύο ναυτικών μιλίων από το ερευνητικό.
Η κυπριακή NAVTEX 345/26, από τον σταθμό της Λάρνακας, αφορά γεωλογικές έρευνες του ίδιου πλοίου εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας, από 19 Νοεμβρίου 2026 έως 19 Μαρτίου 2027. Και η κυπριακή αγγελία ζητά απόσταση ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων. Οι ημερομηνίες των δύο αναγγελιών ορίζουν τα χρονικά διαστήματα για τις εργασίες. Η πραγματική έναρξή τους μένει να επιβεβαιωθεί.
Τι υποστηρίζει η Άγκυρα και τι απαντά η Αθήνα
Με την αντι-NAVTEX 1105/26, ο σταθμός της Αττάλειας αμφισβήτησε την ελληνική αγγελία. Ακολούθησε η 1106/26, με την οποία η τουρκική πλευρά αμφισβήτησε και την κυπριακή. Το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι μέρος των σχεδιαζόμενων εργασιών αφορά περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, επικαλούμενη τα όρια που κοινοποίησε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020. Υποστηρίζει επίσης ότι απαιτείται τουρκική συναίνεση για τις εργασίες και ότι η Τουρκία ακύρωσε τις δύο αναγγελίες.
Η Αθήνα απορρίπτει τις τουρκικές αιτιάσεις. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου δήλωσε στο ΕΡΤnews ότι για το σκέλος που αδειοδότησε η Αθήνα η άδεια ζητήθηκε και χορηγήθηκε από τις ελληνικές αρχές, χωρίς συνεννόηση με την Τουρκία. Πρόσθεσε ότι τυχόν άτυπη ενημέρωση της Άγκυρας από την ανάδοχο εταιρεία δεν συνιστά αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας. Ελληνικές διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι οι έρευνες θα ακολουθήσουν τον επιχειρησιακό προγραμματισμό της εταιρείας.
Το Σάββατο ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εμφανίστηκε καθησυχαστικός σε δηλώσεις του στην «Καθημερινή», ενώ τουρκικές διπλωματικές πηγές ανέφεραν στην εφημερίδα ότι το ζήτημα με τις NAVTEX επιλύθηκε. Η εφημερίδα είχε μεταδώσει, επικαλούμενη τουρκική διπλωματική πηγή, ότι υπήρχαν επαφές της γαλλικής πλευράς με την Άγκυρα. Από τις διαθέσιμες δημόσιες πηγές δεν προκύπτει επίσημη επιβεβαίωση συμφωνίας ή χορήγησης τουρκικής άδειας.
Πότε αναμένεται να αποπλεύσει το «Abeille Marengo»
Οι πρώτες πληροφορίες τοποθετούσαν τον απόπλου από το Ηράκλειο εντός του Σαββάτου. Νεότερα δημοσιεύματα, μεταξύ των οποίων της Νέας Κρήτης και του Πρώτου Θέματος, τον τοποθετούν τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, χωρίς επίσημη ανακοίνωση για την ώρα αναχώρησης. Σύμφωνα με τα ίδια ρεπορτάζ, οι προετοιμασίες και οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν τον προγραμματισμό. Οι πρώτες κινήσεις του πλοίου ενδέχεται να περιλαμβάνουν δοκιμές και ρυθμίσεις των οργάνων βυθομέτρησης πριν από τις έρευνες για τη χάραξη της υποθαλάσσιας διαδρομής.
Το έργο και το προηγούμενο της Κάσου
Το σκέλος Κρήτης–Κύπρου του Great Sea Interconnector προβλέπει υποθαλάσσιο καλώδιο συνεχούς ρεύματος μήκους περίπου 900 χιλιομέτρων, με αρχική μεταφορική ικανότητα 1.000 MW. Στόχος είναι να συνδεθεί η Κύπρος με το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Το έργο έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει εγκριθεί ευρωπαϊκή επιχορήγηση περίπου 658 εκατ. ευρώ για το σκέλος Κρήτης–Κύπρου.
Τον Αύγουστο του 2026 υπογράφηκε τριμερής συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις έρευνες βυθού, καθώς και συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία GSI. Είχε προηγηθεί, τον Ιούλιο του 2024, η διακοπή εργασιών του ιταλικού ερευνητικού «Ievoli Relume» ανοιχτά της Κάσου μετά την τουρκική παρέμβαση. Για τη σημερινή αποστολή, οι επόμενες εξελίξεις που απομένει να επιβεβαιωθούν είναι ο απόπλους από το Ηράκλειο και η έναρξη των ερευνών κατά μήκος της διαδρομής που ορίζουν οι δύο αγγελίες.